“A ndikon rritja e cmimit në uljen e konsumit të duhanit?”

“A ndikon rritja e cmimit në uljen e konsumit të duhanit?”

Cështja e rritjes së taksave është shndërruar në një nga cështjet më të nxehta në Shqipëri. Kjo rritje ka prekur një pjesë të konsiderueshme të shërbimeve dhe produkteve, përfshirë këtu edhe akcizen e duhanit. Kjo rritje është thënë që është bërë në mënyrë që të ulë konsumin e këtij produkti me efekte negative. Por ky motiv ka ngjallur polemika të shumta, pasi janë mbajtur qëndrime të ndryshme në lidhje me efktivitetin e taksës lidhur me realizimin e këtij qëllimi. Unë gjithashtu i bashkangjitem mendimit se një rritje e cmimit nuk do të ulë konsumin e duhanit. Akciza është një taksë që ndryshon nga të tjerat pasi ajo nuk iu merret bizneseve, por taksimi i saj kryhet direkt në fabrika ose në dogana. Në rastin tonë, ne si vend cigaret i importojmë nga jashtë. Sipas të dhënave hyrja e duhanit është ulur me disa tonelata brenda pak viteve ndërsa konsumi nuk është ulur. Kjo gjë ka ndodhur pasi është rritur kontrabanda e këtij produkti, gjë që ka ulur efektivitetin e taksës. Sipas studimeve të ndryshme që janë bërë, ka rezultuar që nëse cmimi i cigareve rritet me 10%, konsumi i cigareve do të ulet me 4% në vëndet e pasura dhe me 8% në vëndet e varfëra ose ato në zhvillim. Rritja që është propozuar ka vlerën prej 20 lekësh/paketë, pra as sa 8% e vlerës totale të një pakete. Gjithashtu, për shkak se në treg ka një konkurrencë të lartë për këtë produkt, një pjesë e taksës do të përballohet nga vetë prodhuesit duke ulur në këtë mënyrë edhe më shumë impaktin total të taksës. Në treg përvec cigareve të importuara ekziston edhe prodhimi vendas, ndryshe i referuar si “duhan i hapur”. Kjo referencë ndodh për shkak se nuk ka një kompani vendase që e kthen duhanin ne cigare ne mënyrë që ta shesë më pas në treg. Mbi këto dy lloje formash duhani aplikohen akciza të ndryshme, ku në llojin e dytë është më e ulët rreth 5 herë. Për shkak të kësaj gjëje konsumatori ka një alternative të dytë më pak të ksuhtueshme nëse nuk mundet të përballojë dot një cmim më të lartë te cigareve. Kur një përson krijon vartësi ndaj duhanit, kjo gjë ndodh për shkak të nikotinës. Nikotina është një nga substancat më të rrezikshme në kontekstin e vartësisë. Ajo hyn në gjak dhe ndikon fuqishëm ne SNQ dhe SNP, ndërsa në sasi të mëdha ajo pengon shumë impulse nervore. Pas një peridhe nën ndikimin e nikotines, sistemi nervor krijon vartësi te fuqishme ndaj saj. Një rritje e akcizës dhe si pasojë edhe e cmimit në nivelet e sipërpërmendura ka një ndikim të pakrahasueshm në krahasim me vartësinë nga nikotina. Por edhe sikur të ndikonte, konsumatori do ti drejtohej burimit alternativ më pak të kushtueshëm. MASS Media, shkolla, organizata të ndryshme etj, ia kanë dalë mbanë shumë mirë që cdo njeri në ditët e sotme të dijë anët negative të të gjitha produkteve, përfshirë këtu duhanin i cili shkakton me dhjetëra milion viktima në vit. Kur një person pak nga pak e nis duhanpirjen kronike, ky person është i vetëdijshëm për dëmet që do të ketë. Një përson vlerëson gjithmonë veten më shumë se cdo lloj akcize, prandaj kur ai pranon një kosto te atillë shëndetësore, kostoja ekonomike është e papërfillshme për ta. Pra si përfundim mund të themi se rritja e akcizes, dhe si rrjedhojë cmimit, nuk do të ndikojë në uljen e konsumit. Ajo vetëm sa do të rrisë ekonomine informale dhe mund të ndikojë sapak në ndryshimin e llojit të konsumit. Megjithate ajo duhet të vendose pasi ne këtë mënyrë do të gjenerojë më shumë të ardhura për shtetin dhe gjithashtu mund të ketë një ndikim, ndonëse fare të lehtë, në forcimin e tregut të brendshëm. 

http://open.data.al/sq/lajme/lajm/lang/sq/id/980/Akciza-per-cigaret-dhe-duhanin-RSh-dhe-Vende-Europiane-2014

 http://www.shekulli.com.al/p.php?id=35230 http://www.netdoctor.co.uk/health_advice/facts/smokehealth.htm http://en.wikipedia.org/wiki/Cigarette_taxes_in_the_United_States

“Barazia gjinore”

“Barazia gjinore”

 Ndër shekuj raportet komplekse të njerëzve kanë pasur ndryshime drastike. Shpeshherë njerëzit janë përbuzur dhe keqtrajtuar për shkak te vecorive te tyre fizike apo sociale, gjë kjo që është përfshirë në termin “racizem”. Në këtë grup përfshihet edhe diskriminimi gjinor. Diskriminim gjinor do të thotë që meshkujt kanë të drejta më shumë, favorizohen në shoqëri, janë të privilegjuar etj. Duke lënë mënjanë botën islamike, unë jam i mendimit se tashmë ky lloj diskriminimi është gjithmonë e më i ulët, dhe se cdo rast i tiji është shumë i rrallë dhe i izoluar, aq sa nuk mund të përgjithësohet. Demonstratat e fuqishme të grave për barazi e kane dhënë efektin e tyre të plotë dhe pozitiv në shoqëri. Tashmë, ndryshe nga periudhat e mëpërparëshme, gratë i kanë të gjitha drejtat e plota si të votës, të të zgjedhurit, të punojnë në cdo sektor etj. Dhe jo vetëm kaq, por në shumë aspekte juridike femrat janë te favorizuara. Në rast ndarjeje femra merr 70% të pasurisë (pavarësisht kontributit të saj në ekonominë e përbashkët) dhe është shumë më e favorizuar ne marrjen e kujdestarisë së fëmijëve. Gjithashtu nëse ndaj një femre ushtrohet dhunë, dënimi për agresorin është më i lartë sesa në rast se viktima do ishte mashkull. Për sa i përket barazisë në pagesë, gjithmonë është thënë që femrat paguhen më pak se meshkujt, dhe kjo është përgjithësisht e vërtetë. Sipas një studimi të kryer ne ShBA, për vitin 2013 vetëm 37.8% e femrave kishin një arsim të nivelit bachelor ose më shumë, përqindje kjo që është ndjeshëm më poshtë se ajo e meshkujve. Dhe një kualifikim më i lartë sjell edhe përfitime më të larta, dhe kjo ështe një nga arësyet se përse një mashkull mund të ketë një pagë të diferencuar. Gjithashtu në pjesën më të madhe të shteteve është vendosur sistemi i pagës në varësi të orëve/objektivave. Në këtë rast statistikat kanë treguar se burrat kanë tendencën të punojnë 2.5-4 orë më shumë se gratë. Dhe kjo gjë con sërishmi në diferencim të pagës. Ndërsa ne rastet kur punonjësit, ndonëse te gjinive të ndryshme, kanë karakteristika të njejta (vjetërsi, kualifikim, orari i punës etj.) paga për orë është e njejtë, pasi këtë gjë e imponon në mënyrë indirekte mekanizmi ekonomik i tregut. Mundësitë për karrierë të femrave sot janë shumë lehtësuese. Mesatarisht ne sektorin e shërbimeve janë të punësuara 69.8% e femrave, dhe kjo përqindje është në rritje. Sipas Bankës Botërore papunësia e femrave është mesatarisht 10%, pra po thuajse sa ajo e meshkujve. Sektorët ku femrat janë “të diskriminuara” jane minierat me dhe industria e naftës dhe gazit me 0.2%, ndërtimi me 1.3% dhe transporti me 2.6%. Por është lehtësisht e kuptueshme që një diferencim i këtillë ka ardhur për shkak të karakteristikave biologjike. Shumë vende në botë e kanë me detyrim numrin minimal të femrave të punësuara në administratën shtetërore. Në politikë, partitë janë të detyruara që minimumi 30% ti kenë femra (Shqipëri). Gjithashtu në subvencionet për bizneset në vitin 2012 thuhej qartë se më të favorizuara do të ishin femrat përkundrejt meshkujve. Raste dhe shembuj të kësaj kategorie janë të shpeshta, gjë që tregon se një femre përvecse i janë hequr te gjitha barrierat sociale, shpeshherë është edhe me e favorizuar se një mashkull ne mundësitë për karriere pasi del nga sistemi meritokraci. Kur Forbes shpalli listën e miliarderëve për 2013, u vu re se plot 138 prej listës ishin femra, ku pjesa më e pasur prej tyre ishin të bëra vet, me ne krye Folorunsho Alakija. Historia njerëzore tregon se në të gjithë sektorët kanë shkelqyer shumë femra si J.K.Roëling, Angelica Thecer, Elisabeth, Angela Mercel, Marie Cyri etj. etj. etj. Kjo gjë tregon se femrat i kanë të gjitha mundësitë për të shkelqyer, dhe ajo që iu duhet për këtë gjë nuk është e ndryshmë nga ato që i duhen një mashkulli. Emancipimi i shoqërisë sërishmi ka hequr diskriminimin ndaj femrave. Një studim praktik që është bërë ka rezultuar shumë interesant. Në një park një grua po i bërtiste dhe po qëllonte burrin, ndërkohë që të pranishmit qeshnin dhe bënin video. Në një skenë tjeter rolet ndryshojnë, pra burri i bërtet dhe godet gruan. Kësaj rradhe të pranishmit ndërhynë në mbrojtje të gruas duke e kercenuar burrin se do të thërrisnin policinë. Po ti referohemi Shqipërisë, e dimë që më përpara ka pasur shumë fanatizëm, duke arritur deri në atë pikë sa nuk lejoheshin të shkonin në shkollë. Por fatmirësisht gjërat kanë ndryshuar pozitivisht edhe ne vendin tonë, saqë edhe rastet e dhunës janë bërë të papërfillshme në raport me popullsinë e përgjithshme. Gjithashtu janë edhe normat e sjelljes që imponojnë faktorin “gentleman”, pra një sjellje me normë të lartë mirësjelljeje përkundrejt gjinisë së kundërt. Nuk duhet të harrojmë edhe faktin që dita-ditës sherbimet sociale (sidomos në vëndet e zhvilluara) bëjnë që nje femre ti pakësohet koha që detyrohet që të përkujdeset për fëmijët apo edhe ndihmese në drejtimet e tjera. Pra si përfundim mund të themi se diskriminimi gjinor sot është shumë i ulët. Femrat fatmirësisht sot kane liri dhe te drejta në cdo aspekt të jetës, si në aspektin juridiksional ashtu edhe në atë të mundësive përsonale. Gjithashtu, duke parë shkallën e zhvillimit dhe emancipimit, mund të themi me siguri se shumë shpejt diskriminimi do të bëhet praktikisht zero.  

http://www.summer.harvard.edu/blog-news-events/gender-inequality-women-workplace http://en.wikipedia.org/wiki/Gender_inequality http://www.dol.gov/wb/stats/recentfacts.htm http://www.forbes.com/pictures/fkem45edj/anne-cox-chambers/ http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.FE.ZS

SI NDIKONE DIVORCI TEK FEMIJET.

TEMA: SI NDIKONE DIVORCI TEK FEMIJET.
 PERMBAJTJA: 
• HYRJA.
• METODOLOGJIA.
• QELLIMI.
• REKOMANDIMET.
• PERFUNDIMET.
• REFERENCAT.

Pakicat Kombetare ne Shqiperi perfshirja e tyre ne jeten sociopolitike- Sociologji

Tema: Pakicat Kombetare ne Shqiperi perfshirja e tyre ne jeten sociopolitike.

Permbajtia

VeshtrimHistorik

Cfarejane minoritetet? Nocioni juridik.

VellimiiI te drejtave te minoriteteve. Te drejtat kolektive.

  4. Perafrimi I legjislacionit.

  -Aktet nderkombetare dhe kushtetuta e Republikesse Shqiperise.

 -Traktati I Miqesise.

 5. Problemi minoritar ne Shqiperi.

 VeshtrimHistorik

Ceshtja e minoriteteve ka terhequr vemendjen dhe eshte percaktuar si nje problem dhe nje nisme nderkombetare,pas Luftes se pare Boterore.  Traktati i Versajes, i imponoi Evropes ndryshime te medha territoriale, ndryshime qe sollen pasoja te medhe per shume shtete dhe midis tyre dhe Shqiperine.  Keshtu ,ne vazhdim te Lufterave Ballkanike te 1912-1913 ,u nda me dysh e me tresh midis shteteve fqinje. Ketu u vulos edhe fati i Kosoves.

 Pikerisht per te lehtesuar disi regjimin e ketyre popullsive te shkeputura nga shteti e tyre,sidomos te te shmangur tendencat per separatizem, fuqite aleate percaktuan disa detyrime ne lidhje me trajtimin e ketyre popullsive, detyrime qe binin mbi ato shtete qe kishin te tilla popullsi minoritete brenda territorit te tyre. Vec asaj, u vendos qe fati i ketyre popullsive,mbikqyrja e trajtimit te tyre t’i besohej se pares organizate nderkombetare me karakter universal sic ishte Lidhja e Kombeve.

Mbrojtja e minoriteteve ne Evrope ka qene pjese perberese e misionit te Lidhjes ne ruajtje te paqes. Ajo e ushtronte funksionin e garantit nepermjet nje praktike te shqyrtimit te peticioneve,qe mund t’i  paraqiteshin ne emer te minoriteteve kur keto kishin pretendime per shkelje te te drejtave te tyre.  Prane Keshilit te Lidhjes kishte nje komitet te posacem, qe i shqyrtonte keto peticione. Ne ndonje rast, edhe Dhoma Permanente e Drejtesise Nderkombetare ftohej te jepte mendime konsultative per ceshtje te diskutueshme juridike. Nje nder te metat kryesore te sistemit ka qene mungesa e universalizimit ne rregullat e miratuara. Detyrimet ne fushen e minoriteteve u ngarkoheshin vetem shteteve te lidhura me Traktatet e Paqes,nderkohe qe Fuqite e Medha u shmangeshin atyre.

2. Cfare jane minoritetet? Nocioni juridik.

Pas Luftes se pare Boterore,ceshtja e minoriteteve ka terhequr nje vemendje me te madhe. Por jane hasur veshtersi ne ndryshme. Veshtiresite jane se pari juridike dhe me e madhja veshtiresi ne kete drejtim lidhet me percaktimin e nocionit te minoritetit. Ne fakt ,nje shumice tekstesh ekzistuese nderkombetare kane dhene deri tani ndonje perkufizim te pergjithshem te nocionit te minoritetit,nje perkufizimi i cili te mund te perfshinte grupet e ndryshme minoritare. Jane  shprehur edhe dyshime se disa shtete nuk jane te interesuar per nje percaktim te qarte  te ketij koncepti, me qellim qe te mos arrihet qartesia e duhur persa i perket regjimit te minoriteteve. Eshte fakt se disa shtete jane deklaruar prej shekujsh shtete unitare dhe ato druhen se nje perkufizim i pergjithshem i minoritetit mund te krijoje probleme,mund te coje deri ne rivendikime territoriale e ne tendenca separatiste.

Pervoja ka treguar se eshte e veshtire te jepet nje perkufizim, i cili te perfshije te gjitha kategorite e minoriteteve, per shkak te larmise se madhe te grupeve minoritare dhe te veshtiresise objektive per ti klasifikuar ne menyre homogjene.

Si rezultat,aktet e ndryshme nderkombetare nuk e permbajne nje perkufizim te pergjithshem te minoritetit.  Nje vemendje e vecante i duhet kushtuar Konventes-kuader per mbrojtjen e minoritetteve kombetare ,miratuar nga Keshilli i Evropes ne nentor 1994. Por edhe kjo i eshte shmangur kesaj ceshtjeje.  Megjithate, kur flitet sot per ceshtjen e minoriteteve permendet nje protokoll qe eshte hartuar nga Asambleja Parlamentare e Keshillit Te Evropes me 1993.  Aty behet nje tentative per nje perkufizim te tille. Mirepo, dihet se projekti  nuk u miratua nga Komiteti I Ministrave e Keshillit te Evropes dhe kjo i heq atij karakterin detyrues per shtetet anetare. Gjithsesi, Asambleja Parlamentare ka kerkuar qe legjislacioni i shteteve anetare dhe i shteteve qe kerkojne te aderojne ne Keshillin e Evropes te jete ne perputhje me kerkesat e protokollit ne fjale.

 Sipas ketij projekti shprehja ‘’minoritet kombetar’’ tregon nje numer personash ne nje    shtet te caktuar, te cilet

a) banojne ne territorin e nje shteti dhe jane shtetas te tij

b) mbajne lidhje te vjetra ,te forta dhe te qendrushme me kete shtet

c) shfaqin karakteristika etnike,kulturore,fetare ose gjuhesore te vecanta

d) ndonese me te paket ne numer sesa  pjesa tjeter e popullsise se ketij shteti ose te  nje rajoni te ketij shteti,jane perfaqesues ne menyre te mjaftueshme

e ) jane frymezuar nga vullneti per te ruajtur kulturen,traditat,fene ose gjuhen e tyre.

Projekti permban tregues te natyres objektive dhe subjektive. Elementet objektive kane te bejne me ekzistencen,brenda nje shteti te caktuar,te grupeve te vecanta te popullsise qe kane karakteristika etnike, fetare e gjuhesore te qendrueshme. Elementi subjektive ka te beje me vullnetin per te ruajtur karakterin e vecante te grupit. Se ketejmi rrjedh se vetem grupet qe i pohojne dallimet e tyre gezojne nje trajtim special, ndersa mbeten jashte ata qe jane asimiluar me vullnetin e tyre  te lire dhe jane shkrire me shumicen e popullsise. Gjithsesi, mungesa e nje perkufizimi te pergjithshem nuk ka penguar qe rregullat perkatese nderkombetare te gjejne zbatim ne ceshtje konkrete, kur ka tregues te mjaftueshem per te percaktuar ekzistencen e nje minoriteti. Keshtu,mungesa e perkufizmit  te pergjithshem ne nenin 27 te Paktiti per te Drejtat Civile dhe Politike si dhe ne nenin 14 te Konventes Evropiane te te Drejtave te bjeriut nuk ka penguar as Komitetin e te  Drejtave te Njeriut te OKB-se, as Gjykaten evropiane te te Drejtave te Njeriut per te zgjidhur konfliktet qe u jane paraqitur atyre. Sic e theksonte me te drejte Dhoma e Perhereshme e Drejtesise Nderkombetare, qysh me 1930,” ekzistenca e nje minoriteti eshte nje ceshtje fakti dhe jo nje ceshtje e se drejtes, jo nje ceshtje thjesht juridike. 

3.Vellimii I te drejtave te minoriteteve. Te drejtat kolektive.

Megjithese  shtete kane rene dakort per nevojen e mbrojtjes se minoriteteve, ato ende jane larg arritjes se nje konsensusi mbi vellimin e te drejtave qe do t’u njihen atyre. Legjislacionet e brendshme ndryshojne nga njeri shtet ne tjetrin. Mund te behet fjale per nje platforme te perbashket,e cilla perfshin te drejtat e njohura nga aktet e ndryshme nderkombetare te perpunuara ne nivele ne ndryshme,te OKB-se, OSBE-se dhe Keshillit te Evropes.  Ato jane nje nurmer te drejtash te njohura nga bashkesia nderkombetare si te drejta te nje rendesia themelore per personat qe u perkasin minoriteteve.

Keto te drejta themelore mund te renditen si vijon :

Barazia e te drejtave te nje minoriteti me te drejtat e shumices se popullsise dhe nje mbrojtjeje te barabarte perpara ligjit;

-Liria e predikimit dhe ushtrimit te lire te fese;

-Liria per te perdorur gjuhen kombetare;

-E drejta e arsimit ne gjuhen zyrtare te shtetit e kombinuar me mesimin e gjuhes amtare;

-Lirira e informacionit ne shkembimet edhe per,tej kufijve,me shtete me te cilet ata jane lidhur nga prejardhja e tyre kombetare etnike ose nga gjuha e feja e tyre

-Liria e organizmit kolektiv ;

E drejta per te marre pjese ne ceshtjet publike ,vecanerisht ne ceshtje qe lidhen me mbrojtjen dhe zhvillimin e identitetit ne tyre.

Nje teme tjeter ,e cila ka shkaktuar mjaft debate por nuk ka gjetur zgjidhje.Eshte ajo e te drejtave kolektive te minoritetit.Eshte fjala per te drejtat qe ushtrohen jo ne menyre individuale,jo si individe por si grup kolektiv,si minoritet.Te gjitha aktet ekzistuese, qe trajtojne temen e minoritetit,bazohen ne doktrinen e te drejtave individuale. Ne fakt, nuk jane minoritete te tilla qe duhet te gezojne te drejtat, por jane ‘’personat qe u perkasin minoriteteve kombetare’’. Ne vazhdim te debatit eshte arritur ne nje formule kompromisi, si ajo qe eshte perfshire ne Deklaraten e OKB-se mbi te drejtat e minoriteteve kombetare. Formula eshte si vijon: Personat qe u perkasin minoriteve mund te ushtrojne te drejtat e tyre si individualisht,ashtu edhe si komunitet bashke me anetare te tjere te grupit  te tyre”. Kjo formule eshte perseritur pak a shume edhe Deklaraten e Kopenhagen te OSBE-se dhe perfundimisht ne Konventen kuader te Keshillit te Evropes mbi minoritetet e vitit 1994.

4.Perafrimi I legjislacionit. Aktet nderkombetare dhe kushtetuta e Republikes se Shqiperise. Traktati I Miqesise.

Kushtetuta e Republikes se Shqiperise e vitit 1998, sanksionon parimet e njohura universale te te drejtave te njeriut dhe ‘’pluralizimin, identitetin kombetar dhe trashigimise kombetare, bashkejetesen fetare, si dhe bashkejetesen dhe mirekuptimin e shqiptareve  me pakicat’’(neni 3). Ajo i cileson te drejtat dhe lirite themelore te njeriut ‘’si te pandashme,te patjetersushme, te padhunushme dhe qe qendrojne ne themel te te gjithe rendit juridik’’(neni 15)

Kushtetuta e Republikes se Shqiperise i konsideron pakicat kombetare pjese e pandare te shoqerise shqiptare. Ajo u garanton atyre barazi te plote para ligjit  ne ushtrimin e lirive dhe te drejtave te tyre dhe u njeh te drejten “te shprehin lirisht , pa u ndaluar  as detyruar  perkatesite e tyre etnike,kulturore fetare e gjuhesore’’ si dhe te drejten  ” per t’ i ruajtur e zhvilluar ato, te mesojne dhe te mesohen ne gjuhen e tyre amtare si dhe te bashkohen ne organizata dhe shoqata per mbrojtjen e interesave dhe identitetit te tyre’’.Keshtu, sanksionon barazine pa asnje lloj diskriminimi te te gjithe shtetasve qe jetojne ne territorin e Republikes se Shqiperise, shqiptare; pjesetare te pakicave kombetare, te huaja apo persona pa shtetesi, si ne gezimin e te drejtave dhe lirive themelore ashtu edhe ne zbatimin e detyrimeve qe lindin nga kushtetuta dhe ligje te tjera parimet qe lidhen me lirite edhe te drejtat politike, ekonomike, sociale dhe kulturore – te sanksionuara ne aktet e ndryshme nderkombetare, jane bere pjese perberese e tere korpusit kushtetues e ligjor shqiptar.

 Nje interes te vecante paraqet nje perqasje comparative e legjislacionit dhe praktikes se Shtetit shqiptar ndaj nje numri nenesh te Konventes Kuader e cila eshte ratifikuar nga Kuvendi ne qershor 1999.

Ne sesionin 1 ne saj, nenit 1 dhe 2 shtrojne ceshtjen ne planin nderkombetar dhe ne kuadrin e marredhenieve midis shteteve fqinje.

Pasi nenvizohet se mbrojtja e te drejtave dhe lirive te minoriteteve eshte pjese perberese e mbrojtjes se te drejtave te njeriut ne shkalle nderkombetare dhe objektive e bashkepunimit nderkombetar, ne nenin 2 shtrohen detyra per shtetet anetare ku kerkohet prej tyre qe dispozitat te zbatohen me vullnet te lire, me tolerance dhe ne perputhje me parimet e fqinjesise se mire.

Ne lidhje me kete vlen te permendet Traktati i miqesise, bashkepunimit,fqinjesise se mire dhe sigurise se perfunduar midis Republikes se Shqiperise dhe Republikes se Greqise me 21 mars 1996.  Statusi dhe gjendja e popullsise minoritare greke ne jug te vendit ka qene objekt kontaktesh te shpeshta midis dy paleve. Krejt ndryshe nga e kaluara kur ceshtja trajtohej shpesh ne menyre konfliktuale duke shkaktuar tension ne marredheniet midis tyre, prej disa vjetesh tanime ka nje atmosfere te re ne marredhenit shqiptaro greke dhe kjo ka patur efektin e vet pozitiv dhe ne poziten e minoritetit grek. Ky traktat ka qene nje arritje e rendesishme. Neni 13 i referohet drejpersedrejti temes se minoritetit kur thote se ” Te dyja palet, duke njohur rendesine e mbrojtjes dhe respektimit te te drejtave njerezore dhe minoritare jane dakord te zbatojne dispozitat e teksteve te OSBE-se qe permenden ne dimensionin njerezor, por sidomos ne takimet e Kopenhagenit, Gjeneves dhe te Moskes.

Neni 3 i Konventes, i pergjigjet neni 20 te Kushtetutes se republikes se Shqiperise i zberthyer po ashtu ne dy paragrafe si vijon :

personat qe u perkasin pakicave kombetare ushtrojne ne barazi te plote para ligjit dhe lirite e tyre.

Ata kane te drejte te shprehin lirisht,pa u ndaluar as detyruar  perkatesine e tyre etnike,kulturore,fetare e gjuhesore. Ata kane te drejte t’i ruajne e ti zhvillojne ato, te mesojne dhe te mesohen ne gjuhen e tyre amtare, si dhe te bashkohen ne organizta e shoqata per mbrojtjen e interesave dhe te identitetit te tyre.

Sic shihet edhe ne legjislacionin shqipatr ne paragrafin 200 te Kushtetues nuk ka perkufizim te vecante te termit ‘’minoritet kombetar’’.  Ajo ka adoptuar te njejten shprehje qe eshte perdorur ne aktet nderkombetare perkatese,ne vecanti ne nein 3 te Konventes. Ne lidhje me paragrafin 2 te nenit 20 te Kushtetutes, mund te behet nje tabllo e pergjithshme si viojn:  se pari duhet ritheksuar ajo qe eshte thene edhe me pare se ne shqiperi grupet minoritare nuk kane qen objket diskriminimi. Sigurisht ne regjimin e kaluar ato kane ndare fatin se bashku me shumicen e popullsise me kufizimet perkatese. Por aro kane patur gjithnje mundesine e perdorimit te gjuhes, te komunikimit ne gjuhen ametare.

Neni 3 i konventes, pasohet nga neni 4 ne sesionin II me kete permbajtje : ‘”Palet angazhohen t’u garantojne personave qe u perkasin minoriteteve kombetare te drejten e barazise para ligjit dhe te mbrojtjes se barabarte nga ligji. Lidhur me kete ndalohet cdo diskriminim bazuar ne perkatesine ndaj nje minoriteti kombetare’’

Neni 4 i konventes gjen pasqyrim ne nenin 18[ te Kushtetutes i cili ne 2 paragrafe te tij afirmon parimin e barazise se te gjithe shtetasve dhe perjashton cdo diskriminim,midis te drejtash,edhe mbi bazen e perkatesise etnike.

Neni 3 dhe 4 pasqyrohen edhe ne nje varg aktesh ligjore dhe nenligore ne legjislacionin shqiptar. Ne lidhje me kete,duhet permendur ne radhe te pare Kodi penal i vitit 1995. Por ka edhe akte te tjera qe u referohen ketyre neneve.Eshte Kodi i Punes i korrikut 1995, eshte ligji “per te drejtat dhe trajtimin e te denuarve me burgim’’ i prillit 1998, ligji ” per radion dhe televizionin publik dhe privat ne Republiken e Shqiperise shtator 1998, Kodi Zgjedhor, ne maj 2000. Ne akt tjeter ligjor qe duhet permendur, edhe edhe ligji “Per Azilin ne Republiken e Shqiperise’’ i dhjetorit 1998.  Ne te gjitha keto akte, perjashtohet cdo diskriminim mbi bazen e kombesise.

Neni 5 dhe neni 7 gjithashtu jane nene shume te rendesishme qe synojne te krijojne kushte zhvillimit te kultures dhe te drejtave te tyre.

Se fundmi eshte ngritur nje strukture e vecante ne organiken e Ministrise se Jashtme. Zyra e lart permendur eshte nje organ i specializuar qe ndjek problemet e e minoriteteve por kjo nuk eshte e vetme. Vec asaj duhen permendur Sektori per Minoritetet ne Ministrine e Pushtetit Lokal ne kuadrin e Drejtorise se Prefekturave. Ne ministrine e arsimit eshte nje inspektor i posacem, i ngarkuar qe te ndjeke funksionimin e shkollave te  minoriteteve. Nje institucion shume i rendesishem gjithashtu eshte edhe Avokati i Popullit, i cili eshte organ kushtetues. Ai krijon mundesi te reja per trajtimin e te drejtave dhe lirive te personave qe u perkasin minoriteteve kombetare, per mbrojtjen e tyre nga cdo veprim qe eshte ne kundershtim me ligjin dhe aktet nderkombetare perkatese.

5.  Problemi minoritar ne Shqiperi. 

“Strukturat shtetërore apo dhe përfaqësuesit e shoqërisë civile kanë detyrë morale por edhe ligjore të ndalojnë në gjenezë çdo veprim të subjekteve të ndryshëm që prishin principet e bashkëjetesës midis popullsisë mazhoritare dhe minoriteteve dhe nxisin urrejtjen etnike në Shqipëri. Vetë Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë përbën garancinë kryesore ligjore, e cila në nenin 3 të saj përcakton si bazë të shtetit, ndër të tjera dhe “ bashkëjetesën dhe mirëkuptimin e shqiptarëve me pakicat”, duke përcaktuar dhe si detyrim “respektimin dhe mbrojtjen e këtyre vlerave”. Nga ana tjetër, Shqipëria ka nënshkruar dhe ratifikuar pa asnjë rezervë Konventën Kuadër të Këshillit të Europës “Për Mbrojtjen e Minoriteteve Kombëtare”, e cila është pjesë e kuadrit ligjor shqiptar. Kjo Konventë përcakton në nenin 6 të saj detyrimin e shtetit të  inkurajojë shpirtin e tolerancës dhe dialogun ndërkulturor dhe të marrë masa efektive për të promovuar respektin e ndërsjellë, mirëkuptimin dhe bashkëpunimin midis pakicave dhe mazhorancës. Kodi Penal i Republikës së Shqipërisë në nenin 265 të tij përcakton si vepër penale “nxitjen e urrejtjes dhe grindjeve raciale dhe kombëtare si dhe shkrimeve me përmbajtje të tillë”.

Shqiperia u kushton vemendje te vecante marredhenieve te mira, tolerances, bashkepunimit, bashkejeteses dhe mirekuptimit te shqiptareve me pakicat kombetare qe jetojne ne territorin e saj. Shoqeria shqiptare ne historine e saj, si  ne te kaluaren, ashtu edhe ne ate te tanishme, nuk ka njohur probleme apo konflikte etnike, racore apo fetare. Ky fakt eshte njohur edhe nga organizmat nderkombetare. Angazhimet e Shqiperise ne drejtim te mbrojtjes se pakicave kombetare i kane fillesat pas Luftes se Pare Boterore, me pranimin e saj ne Lidhjen e Kombeve ne dhjetor ne 1920. Ne tetor 1921, Shqiperia beri nje deklarate te posacme para keshillit te lidhjes, me ane te se ciles, mori persiper te respektonte te drejtat e pakicave kombetare brenda territorit te saj ne perputhje me dispozitat e traktateve te paqes te lidhura pas luftes se pare.

Edhe pas Luftes se dyte boterore, regjimi komunist, ne funksion te synimeve te veta ideologjike dhe politike per tu paraqitur si nje mbrojtes shembullor i pakicave kombetare, ka bere nje politike te vecante favorizuese per pakicat kombetare ne Shqiperi e,ne menyre te vecante, per ate greke e maqedonase.

Me ndryshimet demokratike ne Shqiperi, trajtimi i pakicave kombetare mori nje dimension  te ri, i cili shprehet qarte ne anetaresimin e Shqiperise ne organizatat nderkombetare, si:  OSBE, Keshilli I Evropes etj, ne ratifikmin  apo aderimin ne pothuaj te gjitha konventat nderkombetare per te drejtat e njeriut dhe ne menyre te vecante, ne ratifikimin pa asnje reserve te Konventes Kuader per Mbrojtjen e Minoriteteve Kombetare.

Respektimin dhe mbrojtjen e pakicave kombetare, qeveria shqiptare e konsideron si nje detyrim qe buron nga orientimi themelor i Republikes se Shqiperise per te mbrojtur e respektuar te drejtat dhe lirite themelore te individit. Keto te drejta dhe liri jane sanksionuar nga Kushtetuta dhe Legjislcacioni ne fuqi, te hartuara ne perputhje te plote me standartet e njohura nderkombetare. Njekohesisht qeveria shqiptare konsideron respektimin dhe mbrojtjen e pakicave kombetare edhe si nje element thelbesor, qe i sherben krijimit te urave te miqesise misid popujve dhe vendeve fqinje, si dhe integrimit te saj te plote ne Evrope. Ne kete kuptim politika e shtetit shqiptar ngrihet mbi dy boshtet themelore qe percaktojne instrumentat nderkombetare per mbrojtjen e pakicave kombetare.

-garantimin dhe zbatimin ne praktike te se drejtes per nje trajtim jodiskriminues te personave qe u perkasin pakicave kombetare ne gezimin e plotete te gjitha te drejtave njerezore,si dhe te drejtave civile e lirive politike qe Kushtetuta dhe Legjislacioni u njohin te gjithe shtetasve shqiptare;

-garantimin ligjor dhe marrjen e masave konkrete per te mbrojtur dhe respektuar te drejtat e personave qe u perkasin pakicave kombetare si : e drejta per te shprehur lirisht e ne menyre te papenguar ato elemente te vecanta qe karakterizojne jeten e komunitetit te tyre si pakice,mesimin e gjuhes amtare,veprimtarine kulturore,ushtrimin e kultit fetar etj.

Kushtetuta e Republikes se Shqiperise i konsideron pakicat kombetare pjese e pandare te shoqerise shqiptare. Ajo u garanton atyre barazi te plote para ligjit  ne ushtrimin e lirive dhe te drejtave te tyre dhe u njeh te drejten “te shprehin lirisht, pa u ndaluar  as detyruar  perkatesite e tyre etnike, kulturore fetare e gjuhesore’’ si dhe te drejten  “per t’i ruajtur e zhvilluar ato, te mesojne dhe te mesohen ne gjuhen e tyre amtare, si dhe te bashkohen ne organizata dhe shoqata per mbrojtjen e interesave dhe identitetit te tyre’’

Shteti shqiptar,duke punuar per krijimin dhe konsolidimin e institucioneve te shtetit demokratik, per krijimin e ligjislacionit dhe te shtetit ligjor, perpiqet per zbatimin dhe realizimin praktik te te gjitha te drejtave dhe lirive themelore te njeriut, ne Shqiperi, perfshire dhe ato te pakicave.

Kushtetuta jone, legjislacioni dhe praktika i bejne jehone te plote dhe te sakte frymes dhe germes se Konventes Europiane per mbrojtjen e minoriteteve kombetare. Shoqeria shqiptare perballet sot me veshtiresi dhe probleme serioze, por persa i perket respektimit te regjimit te minoriteteve, per nga toleranca, bashkejetesa normale, fqinjesia e mire, ajo mundte sherbeje si model per gjithe hapesiren ballkanike.

Procedura e Punesimit - POZICIONI I SELEKSIONIMIT TE KANDIDATEVE

Procedura e Punesimit 

FILOZOFIA 

Banka NBG Albania Sh.A.ka per qellim ne vetvehte te rekrutoje element te kualifikuar dhe te mirembaje nje kontigjent burimesh njerezore ne perputhje me

kerkesat dhe planifikimet e saj. Gjithashtu eshte ne politiken e Bankes te ofroje mundesite e transferimit dhe promovimit te punonjesve me performance te larte me qellim plotesimin e pozicioneve te lira te punes, duke u mundesuar keshtu te pasurojne eksperiencat e tyre dhe te zhvillojne karrieren e tyre brenda Bankes NBG Albania Sh.A. Te gjithe aplikanteve u jepen mundesi te barabarta punesimi pavaresisht nga mosha e tyre, gjinia, statusi civil, aftesive te kufizuara, prejardhjes, shtetesise ose besimit fetar ( duke theksuar qe sa me siper nuk do te perbejne pengese per te perzgjedhurit ne kryerjen normale te detyrave ose te ndikojne ne shendetin dhe sigurine e punonjesve) . Aplikuesit per pune trajtohen drejtesisht dhe ne kushte te barabarta. Punesimi u ofrohet aplikanteve me te kualifikuar, duke u referuar njekohesisht meritave dhe aftesive te tyre per te permbushur kerkesat e pozicionit, pavaresisht faktit nese jane referuar apo kane aplikuar. Divizioni i Burimeve Njerezore ofron konsulencen dhe suportin e tij te gjitha divizioneve/departamenteve lidhur me procesin e rekrutimit dhe eshte pergjegjes per realizimin e procesit deri ne finalizimin e tij /punesimit. Banka NBG Albania Sh.A. nuk do te procedoje me oferta punesimi te tjera pervecse ato te pergatitura / publikuara nga Divizioni i Burimeve Njerezore

QELLIMI 

Banka NBG Albania Sh.A ka per qellim te pervetesoje efektivisht numrin e nevojshem te punonjesve per nevojat operacionale dhe te zhvillimit te Bankes. Te gjithe kandidateve te perzgjedhur nga nje kontigjent elementesh te kualifikuar, me qellim pershtatjen e tyre lidhur me pozicionin, eshte tejet e rendesishme tu ofrohen mundesi te barabarta dhe siguri. Udhezimet qe vijojne kane per qellim te sigurojne nje proces rekrutimi transparent, te drejte dhe te larmishem persa i perket vecorive te aplikanteve. Struktura perkatese duhet te paraqese prane Burimet Njerezore kerkesen per rekrutim sebashku me pershkrimin e punes, duke argumentuar domosdoshmerine e ketij rekrutimi ( si p.sh. pozicion i ri , zevendesim per shkak te doreheqjes se nje punonjesi, daljes ne pension, shkarkimit, apo zevendesimit te perkohshem ). Burimet Njerezore ne bashkepunim me Drejtuesit e Strukturave perkatese, analizojne potencialin e brendshem me qellim percaktimin e natyres se rekrutimit nese do te jete brendshem apo i jashtem . Me pas ajo paraqet kerkesen se bashku me argumentat (gjendja aktuale e stafit dhe nevojat perkatese) prane Drejtorit Ekzekutiv per aprovimin e tij. Ne rastin e rekrutimit te jashtem, Burimet Njerezore jane pergjegjes per pergatitjen dhe publikimin e vendit te lire te punes. 

PUBLIKIMI I POZICIONIT 

Publikimi i pozicionit ndihmon ne komunikimin e qarte dhe transparent te kritereve te perzgjedhjes dhe kerkesave te pozicionit per te cilin aplikohet. Metodat e publikimit te pozicionit perfshijne: publikimin ne shtyp, ne website- in e Bankes NBG Albania, si dhe ne website- t lokale te punesimeve 

PROCESI I SELEKTIMIT 

Per procesin e rekrutimit kriteret e perzgjedhjes jane paraqirur ne dy grupimet qe vijojne si me poshte : KRITERET PER LISTEN E TE PERZGJEDHURVE “SHORTLIST”

 Kriteret per perzgjedhjen e shortlist bazohen ne kerkesat e specifikuar. Kriteret per perzgjedhjen e kandidateve per interviste percaktohen duke marre ne konsiderate kerkesat e meposhtme te pozicionit te punes: • kualifikimet akademike, profesionale dhe teknike; • eksperiencat e ngjashme te punes • ne rastet pozicioneve hierarkike , eksperienca dhe aftesite drejtuese Ne rastin e rekrutimit te brendshem, nje tregues i rendesishem eshte niveli i performances se kandidateve. Ne asnje menyre nuk do te kete diskriminime lidhur me moshen, gjinise, statusit martesor, shtatzenise, statusit familjar, aftesive te kufizuara, races, shtetesise ose besimit ne asnje rrethane. Te gjithe kandidatet do te vleresohen ne menyre te drejte dhe te barabarte pavaresisht nga burimet qe ata vijne. 

KRITERET PERFUNDIMTARE TE PERZGJEDHJES 

Kriteret perfundimtare te perzgjedhjes do te perqendrohen ne cilesite personale, atributet dhe kompetencat, performancen e meparshme, aspiratat, potencialet, komunikimin, dhe aftesite nderpersonale , integritetin personal dhe profesional. 

INTERVISTIMI 

Kandidatet intervistohen nga Burimet Njerezore se bashku me Drejtuesin e struktures perkatese. Burimet Njerezore duhet te verifikojne nese kandidatet plotesojne kualifikimet dhe kerkesat e publikuara , nderkohe Drejtuesi i struktures perkatese, vlereson nese kandidatet i plotesojne te gjitha kerkesat operacionale te pozicionit. Ne rastet e pozicioneve manaxheriale , linja kompetente ( Divizioni i Burimeve Njerezore te Grupit, Divizioni Aktiviteteve Nderkombetare te Grupit, ose cdo Divizion tjeter respektiv) mund te marrin pjese ne fazen finale te procesit te intervistimit, nese konsiderohet e pershtatshme. Ne vijim , Burimet Njerezore duhet te pergatisin nje liste te shkurter me renditjen e kandidateve ne baze te vleresimit te tyre ( duke perfshire specifikimet e punes, etj) gjate intervistes dhe ta dergojne ate tek Drejtori Ekzekutiv per vendimin e tij perfundimtar. TESTIMI(OPSIONAL) 

 Kjo është një fazë opsionale, e cila mund të kërkohet nga njësia perkatese e biznesit; në kete rast Drejtori i Njësisë së biznesit harton një test në lidhje me natyrën e pozicionit të punës; Burimet Njerëzore organizojne dhe administrojne procesin; vlerësimi behet nga struktura perkatese e biznesit. REFERENCAT Pergjate finalizimit te procesit te perzgjedhjes mund te kerkohen edhe rekomandime.Te gjitha ofertat duhet te finalizohen me marrjen e referencave te kenaqshme. Nese per kandidatin gjendet ndonje e dhene e cila konsiderohet informacion i rreme ose qe ka keqinterpretuar ndonje informacion , ose nuk ka plotesuar faktet materiale te aplikimit , do te konsiderohet e mjaftueshme per Banken NBG Albania per ta terhequr oferten e punes. 

OFERTA DHE MIRATIMI Paketa e ofertes kompesuese per stafin e larte menaxhues do te vendoset dhe negociohet ne ne nivel individual .Emerimet e stafit te larte te menaxhimit jane subjekt i miratimit te Drejtorit Ekzekutiv. Të gjithe punësuarit e rinj do te nenshkruajne një kontrate punësimi. Punonjësi i nënshtrohet një periudhe prove 3 mujore. Ne vijim merret vendimi nese midis Punonjesit dhe Bankes do te lidhet një kontratë e re pune e cila mund te jete për një periudhë të pacaktuar kohe, ose do te nderpritet marredhenia dypaleshe e punesimit.

JA ARSYET PERSE NJE PUNONJES PUSHOHET NGA PUNA

Për ç’arsye një punonjës mund të pushohet nga puna?

Kur nuk mund të pushohet? Si duhet të veprojë kur pushimi nga puna është i padrejtë? Ja çfarë parashikon ligji italian Pushimi nga puna konsiderohet i ligjshëm vetëm kur ekzistojnë disa kushte të caktuara: Para së gjithash, duhet të ketë një "arsye të drejtë” ose një "arsye të justifikueshme"

, pra shkarkimi duhet të justifikohet nga një sjellje veçanërisht e rëndë e punonjësit ose në prani të një arsyeje të caktuar. "Arsyeja e drejtë” Arsyeja e drejtë përfaqësohet nga një sjellje të punonjësit që nuk bën të mundur vazhdimin, qoftë dhe të përkohshëm të marrëdhënies së punës. Në thelb bëhet fjalë për një shkelje të rëndë të punonjësit i cili thyen besimin mes tij dhe punëdhënësit. Mund të jenë hipoteza pushimi nga puna për arsye të drejtë mungesat e pajustifikuara nga vendi i punës; fyerjet ose kërcënimet e kryera kundër punëdhënësit apo kolegëve, shkelje të kryera gjatë procesit të punës (p.sh. një vjedhje e kryer në vendin e punës), apo veprat që, edhe në qoftë se janë kryer jashtë marrëdhënies së punës dhe të çojë në prishjen marrëdhënies së besimit mes të punësuarit dhe punëdhënësit. “Arsyeja e drejtë” lejon pushimin e menjëhershëm të punonjësit, pa asnjë njoftim paraprak. “Arsyeja e justifikuar” Pushimi nga puna për shkaqe të arsyeshme, mund të jetë subjektiv apo objektiv. Kuptohet me arsye të justifikuar subjektive një shkelje e detyrimeve të thyerjes së kontratës me punonjësin, por kur kjo nuk është aq e rëndë sa për të justifikuar pushimin nga puna dhe prandaj, punëdhënësi është i detyruar të japë njoftim paraprak. Mund të përbëjnë shkak për pushimin nga puna për arsye subjektive për shembull rendimenti i ulët i punonjësit, një qëndrim i dënueshëm, ose shkelja e detyrës për kujdesin, bindjen, besnikërinë që çdo punonjës duhet të respektojë në marrëdhënien e tij të punës. Kuptohet me arsye të justifikuar objektive, nevoja e punëdhënësit për shkurtimin e vendit të punës ose të mbylljes së repartit ku punon punonjësi, për shkak të veprimtarisë prodhuese, për organizimin e punës dhe funksionimin e saj të rregullt. Në raste të tilla, punëdhënësi është i detyruar të japë njoftim paraprak (ose t’i paguajë shpërblimin përkatës) të punësuarit. Në disa raste të veçanta, punëdhënësi mund të shkarkojë punonjësit edhe pa një arsye të vlefshme ose të drejtë. Është ai që quhet pushim nga puna "ad nutum”. Është i mundur për bashkëpunëtorët në familje, punonjësit mbi 65-vjeç ose ata që gjithsesi kanë plotësuar kushtet për daljen në pension, për atletët profesionistë, për praktikantët dhe punonjësit e punësuar për një periudhë prove. Në këto raste, punëdhënësi ka vetëm detyrimin për të njoftuar paraprakisht. Në rast të pushimit nga puna pa njoftim, punëdhënësi duhet t’i paguajë një dëmshpërblim punonjësit. Forma e pushimit nga puna. Për të qenë i vlefshëm pushimi nga puna i duhet komunikuar me shkrim punonjësit. Shkarkimi i bërë gojarisht nuk ka asnjë vlerë. Në rast se punëdhënësi bën një pushim nga puna gojarisht, punonjësi do të bënte mirë që të paraqitej gjithsesi në vendin e punës për të shmangur mbajtjen e një qëndrimi që më pas do të justifikonte pushimin e tij nga puna. Arsyet për pushimin nga puna mund të mos jepen menjëherë nga punëdhënësi, por në qoftë se ato kërkohen nga punonjësit, punëdhënësi është i detyruar t’ia tregojë ato në formë të shkruar. Punëdhënësi duhet të japë njoftimin paraprak brenda afatit dhe në mënyrën e parshikuar nga kontrata. Periudha e njoftimit paraprak do të fillojë nga data e marrjes së njoftimit për pushim nga puna dhe në këtë periudhë nuk mund të llogariten dhe ditët e pushimit (ferie). Në rast se nuk jep njoftim paraprak, punëdhënësi duhet të paguajë një shumë si dëmshpërblim të pagës që do t’i kishte takuar punonjësit gjatë periudhës së njoftimit. Njoftimi paraprak mund të mos të jepet vetëm në rastet e pushimit nga puna për shkaqe të arsyeshme. Apelim kundër pushimit nga puna. Nëse punonjësi e konsideron të paligjshëm pushimin nga puna, mund ta kundërshtojë atë brenda 60 ditëve nga njoftimi ose nga komunikimi i arsyeve, në qoftë se kjo ka ndodhur pas njoftimit të pushimit nga puna. Ankesa duhet të bëhet me shkrim. Është mirë të përdoren mjetet ankimore që të mund të dëshmojnë marrjen e ankimit nga ana e punëdhënësit, si letra e porositur me kthim. Pas njoftimit të ankesës për pushim nga puna, punonjësi ka 270 ditë duke filluar nga marrja e njoftimit nga punëdhënësi për të zgjedhur midis pajtimit me punëdhënësin (p.sh. arritjen e një marrëveshjeje të përbashkët) ose paraqitjen e një ankese në Gjykatë. Në rast se punonjësi vendos që të provojë rrugën e pajtimit, por kjo nuk do të çon në një marrëveshje, ai mund t’i drejtohet gjithsesi Gjykatësit të punës. Në këtë rast afati i fundit për të paraqitur ankesën është 60 ditë pas përpjekjes së dështuar për pajtim. Në rast pushimi të padrejtë nga puna, këshillohet gjithmonë që t’i drejtoheni një avokati me përvojë në fushën e të drejtave në punë. Sanksionet për pushim të padrejtë nga puna Sanksionet për pushim të padrejtë nga puna janë të ndryshme në varësi të faktit nëse punëdhënësi punëson më shumë ose më pak se 15 punonjës. Në rast se punonjësit janë mbi 15, flitet për "mbrojte efektive" të punonjësit që përfshin rivendosjen e punonjësit në vendin e punës dhe një dënim të punëdhënësit i cili duhet të paguajë dëmin e pësuar nga punonjësi. Ligji i jep punonjësit të drejtën të heqë dorë nga riintegrimi në vendin e punës duke kërkuar si shpërblim një shumë të barabartë me 15 muaj pagë. Në ndërmarrjet më të vogla (deri në 15 punonjës) pushimi i padrejtë nga puna ndëshkohet me dënime më pak të rënda dhe të kushtueshme; në raste të tilla zbatohet e ashtuquajtura “mbrojtje e detyrueshme”: Gjykatësi urdhëron punëdhënësin që të marrë sërish në punë punonjësin brenda tri ditëve apo t’i paguajë atij shpërblimin përkatës. Pra është punëdhënësi ai që zgjedh dënimin që preferon (rivendosjen e punonjësit në vendin e punës ose pagesën e shpërblimit). Ndalimi i pushimit nga puna të punëtoreve për arsye martese dhe për lindje Në Itali e drejta për bashkimin e familjes dhe të formimit të familjes është një e drejtë e njohur dhe e mbrojtur nga Kushtetuta. Si rrjedhojë është e ndaluar të pushohet nga puna një punonjës sepse martohet. Gjithashtu është e ndaluar të pushohet nga puna babai në rast të përdorimit të lejes përkatëse në rast lindjeje të një fëmije (për kohëzgjatjen e lejes prindërore dhe deri sa fëmijë të mbushë një vjeç) dhe të punonjëseve gjatë periudhës së shtatzënisë. Ndalimi i pushimit nga puna për gratë në këto kushte shkon nga fillimi i periudhës së shtatzënisë deri sa fëmijë të mbushë një vjeç; ose në rastet e abortit apo vdekjes së fëmijës, gjatë tre muajve të parë të shtatzënisë. Punonjësja që pushohet nga puna gjatë kësaj periudhe të mbrojtur ka të drejtë që të rimarrë vendin e punës. Ajo duhet të paraqesë, brenda 90 ditëve nga pushimi nga puna, certifikatat përkatëse që dëshmojnë shtatzëninë në kohën e pushimit nga puna. Në këto raste pushimi nga puna është i pavlefshëm, pra është sikur të mos ketë ndodhur. Pushimi nga puna për sëmundje Sëmundja e punonjësit në vetvete nuk mund të jetë shkak për pushimin e tij nga puna. Nëse punonjësi është i sëmurë, mjafton që t’i dërgojë punëdhënësit certifikatën mjekësore, për të ruajtur vendin e tij të punës. Në disa raste të caktuara ama sëmundja mund të jetë shkak për pushimin nga puna. Sëmundje mund të shkaktojë pushimin nga puna në rast se ajo e pengon punonjësin të kryejë punën e vet. Mund të jetë shkak për pushimin nga puna, nëse, pas shqyrtimit nga një kontroll mjekësor, punonjësi nuk është gjetur në shtëpinë e tij, pa një justifikim të përshtatshëm. Në këto raste mund të parashikohen ndëshkime më pak të rënda se pushimi nga puna, si për shembull një letër paralajmëruese. Ligji gjithashtu parashikon një periudhë maksimale sëmundjeje gjatë marrëdhënies së punës (zakonisht e vendosur në marrëveshjen kolektive që rregullojnë marrëdhënien e punës), pas kapërcimit të këtij afati, pushimi nga puna mund të konsiderohet i ligjshëm.

Edukimi dhe Barazia Sociale

I.                 Edukimi dheBarazia Sociale

Ekonomistët e edukimit mbështesin idenë se “investimet në sektorin e edukimit janë rentabël kur ato kontribuojnë direkt në përmirësimin e produktivitetit individual apo kombëtar”.

Vlerat e monumenteve te kultures shqiptare - Kultura Shqiptare

NA NDIQNI - SHPERNAJE NE PROFIL

Vlerat e monumenteve te kultures shqiptare jane trashigimi pa kufi 
TRASHËGIMIA MATERIALE
Trashëgimia kulturore materiale është pasuri e brezave, detyrim madhor i tyre kundrejt së shkuarës dhe së ardhmes, vijimësi materiale e çdo kombi. Si e tillë, trashëgimia kulturore materiale është një sfidë e pareshtur përballë kujdesit kombëtar e ndërkombëtar, për të arritur gjurmët e gjeniut krijues mbarëshekullorë dhe për ta përcjellë atë drejt së ardhmes, tek brezat e rinj.  Lexo me shume....
Permbajtja:
MONUMENTE KULTURORE
                                  TRASHËGIMIA SHPIRTËROR
                                                           ISO-POLIFONIA SHQIPTARE
                                                                           ARTIZANATI SHQIPTAR
                                                                                         SHQIPËRIA PËRMES DIVERSITETIT
MONUMENTE KULTURORE....
Monumentet shqiptare, krahas vlerave në planin kombëtar, shpesh mbartin vlera në planin europian, qoftë si dëshmi autentike të kulturës vendase, apo si interpretime madhore gjinish, brenda hapësirash të gjera kulturore, në të cilat u përfshinë natyrshëm shqiptarët në shekuj. Tumat ilire, fortifikimet e qyteteve antiko-mesjetare të Lezhës dhe Beratit, varret monumentale të Selcës, kisha e Mesopotamit dhe Pojanit, qytetet muze të Beratit dhe Gjirokastrës, xhamia e Et’hem Beut dhe teqja Helvetive e Beratit, pikturat murale të Onufrit dhe David Selenicasit dhe në përgjithësi arkitektura popullore shqiptare, padyshim bëjnë pjesë në fondin e kulturës europiane.
TRASHËGIMIA SHPIRTËROR....
Trashëgimia kulturore jomateriale shpirtërore, përcjellë brez pas brezi, është krijuar në shekuj e në vijimësi nga bashkësitë dhe grupet në funksion të mjedisit të tyre, të ndërveprimit të tyre me natyrën dhe të historisë së tyre dhe u jep atyre ndjenjën e identitetit dhe vazhdimësisë, duke ndihmuar kështu për promovimin e respektit për diversitetin kulturor dhe të krijimtarisë tradicionale njerëzore. ISO-POLIFONIA SHQIPTARE....
Nga greqishtja e vjetër fjala polifoni do të thotë shumëzërësh, kështu polifonia është një gjini e folklorit shqiptar që interpretohet nga dy a më shumë zëra. Polifonia shqiptare, si një vlerë e pamohueshme e folklorit shqiptar e krijuar prej brezash nga populli ynë, e ndajmë në dy zona kryesore ku ajo interpretohet në polifoninë toske dhe polifoninë labe të cilat kanë karakteristikat e tyre të veçanta në mënyrën se si interpretohet. Nisur nga këto vlera të pamohueshme të polifonisë shqiptare në trashëgiminë tonë shpirtërore por dhe në atë botërore, më 25 nëntor 2005, ajo u shpall “Kryevepër e trashëgimisë gojore e njerëzimit”, mbrojtur nga UNESCO.
ARTIZANATI SHQIPTAR.....
Shqipëria është e njohur për një traditë tepër të pasur të artizanatit me vlera të çmuara, të krijuar prej shekujsh nga mjeshtrat popullorë, në çdo krahinë të saj, sipas karakteristikave dhe specifikave të zonave të ndryshme gjeografike. Spikatin veçanërisht punimet në dru, në hekur, bakër, alabastër, në materiale të çmuara ari dhe argjendi, lëkurë, leshi, etj., që veç të tjerash janë dëshmi edhe e identitetit tonë kombëtar. Këto vlera, tashmë të kaluara brez pas brezi, ngjallin gjithnjë interes të madh tek vizitorët dhe studiuesit vendas dhe të huaj, në shumë ekspozita të hapura si brenda dhe jashtë tij. Përmendim kryesisht pazaret karakteristike sidomos në qytetet Krujë dhe Shkodër, ku dallohen prodhimet artizanale të shumëllojshme dhe niveli i lartë utilitar dhe estetik i tyre. Gjithashtu edhe qytete si Berati, Gjirokastra, Saranda kanë tashmë dyqanet e tyre me prodhime artizanale të zonave përkatëse. Punimet në bakër, në hekur, në lesh, argjend, avlëmend, etj., vazhdojnë të tërheqin vemendjen e vizitorëve. Aktualisht qyteti i Krujës është personifikimi i prodhimit të objekteve të kulturës materiale popullore. Në Kavajë vazhdon tradita e prodhimit të objekteve prej balte, të cilat gjejnë përdorim të gjerë nga vetë popullata e atjeshme por edhe ngjallin interes për vizitorët vendas dhe të huaj. Në Kuçovë është gjallëruar artizanati që merret kryesisht me punimin e fletëve të arit. Në Pukë vazhdon në mënyrë të pandërprerë veprimtaria e mjeshtrave të punimit të drurit, që dallohen në veçanti për prodhimin e institrumentave popullorë si: sharkive, çiftelive, bilbilave, pipëzave, etj. Në Gramsh, krahas mjeshtrave të njohur të drurit që realizojnë objekte të tilla: si, lugë, farrashë, sergjenë, furka, fyej, etj. ka një zhvillim prodhimi i objekteve prej leshi, ku shquhen sidomos qilima me xhufka e thekë, që po u përshtaten kërkesave të kohës. Në Përmet vazhdon tradita e punimeve prej leshi, si qilima, rrugica, kënde, etj., që gjejnë përdorim të gjerë familjar por edhe interes për vizitorët vendas dhe të huaj. Në Korçë e Përmet është zgjeruar tradita e prodhimit të objekteve prej guri, hekuri dhe druri. Këtu mund të përmendim gdhëndjen në gur të kuq të sofateve e çezmave nga mjeshtrat e Polenës, po kështu mund të thuhet edhe për prodhimin e oxhaqeve dekorativë po gjejnë përdorim për zbukurimin mjedisor shtëpijak. Në Tiranë vazhdon prodhimtaria e hershme e qelesheve, llullave, punimeve në gur-alabastër e materialeve të çmuar, argjend si dhe në bakër. Biznesi më i suksesshëm sot realizohet nga mjeshtrat e prodhimit të kostumeve popullore shqiptare për të rritur dhe fëmijë, ata të prodhimeve të leshit si çanta, rrugica, e banda si dhe prodhimi i kutive prej ari e argjendi që përdorin gratë e vajzat për mbajtjen e stolive, të unazave, varëseve,etj., ata të të prodhimeve prej ari e alabastër, të llullave prej druri shqope, etj. Në Komunën e Antigonesë, në Gjirokastër në bashkëpunim me një fondacion holandez është ngritur punishtja “Artizanet e Antigonesë” të cilët prodhojnë punime me avlemend, prej leshi, etj., të cilat janë pritur mjaft mirë në tregun shqiptar dhe atë të huaj.
SHQIPËRIA PËRMES DIVERSITETIT....
Diversiteti kulturor është një element i rëndësishëm për shumë vende sot në botë. Shqipëria ka Ratifikuar në Parlamentin Shqiptar Konventën me Ligjin nr.9613, datë 21.09.2006 “Për Aderimin e Republikës së Shqipërisë në Konventën e UNESCO-s –Për mbrojtjen dhe zhvillimin e larmisë së shprehjeve kulturore”. Shqipëria njeh rolin dhe rëndësinë e mbrojtjes e promovimit të diversitetit kulturor duke patur parasysh se brenda territorit të saj ekzistojnë shprehje të ndryshme të diversitetit kulturor që u përkasin minoriteteve etnike e etno-kulturore ku përfshihet gjuha, folklori, stili i tyre i jetesës. Nga ana tjetër bashkëjetesa e gjatë e komuniteteve kryesore fetare në Shqipëri si ato katolike, ortodoksë, myslimane e bektashinj kanë qenë një tregues jo vetëm i diversitetit kulturor që shfaqet përmes larmisë kulturore në objektet e tyre të kultit por edhe vlerave të tolerancës. Ndërkohë përveç këtyre shprehjeve të dukshme të diversitetit kulturor në raport me shfaqjet kulturore të shumicës së popullsisë së vendit, një element me rëndësi që buron nga detyrimet e Konventës dhe shtetit shqiptar është ruajtja e traditave kulturore kombëtare përballë rrezikut të uniformitetit kulturor global.
Lexo me shume....
  NA NDIQNI - SHPERNAJE NE PROFIL

Tweet Follow @DIONISXHANI

Shkaqet dhe pasojat e perdorimit te internetit nga te rinjte, studim - informatk

  SHKAK PASOJE: Shkaqet dhe pasojat e perdorimit te internetit . 

Jemi ne kohen e elektronikes,jemi ne kohen e internetit,ne kohen e informacionit pa fund ,te civilizimit.Sot interneti eshte bota e gjere e informacionit.Njerezit sidomos moshat e reja por jo vetem jane pjese e kesaj teknologjie modern.Interneti eshte lajmi I fundit ku ne te gjithe behemi pjese e tij.LEXO ME SHUME ...
Interneti gjendet sot ne shtepin e te gjithe qytetareve shqiptare por jo vetem ,ai gjendet ne cdo cep te botes.Ndersa shume kohe me pare mjetet e komunikimit LEXO ME SHUME ...

kane qene letrat me pas telefoni apo televizioni, tashme pjese e informacionit modern eshte internet.Njerezit nepermjet rrjetit social me modern kane mundesi te kontaktojne dhe te shkembejne informacione nga cdo cep I botes ku ata ndodhen.Interneti eshte lajmi I fundit ku secili gjen aty informacionet me te fundit nga te gjitha fushat e jetes duke filluar me politiken,kulturen artin,sportin,etj. Duhet theksuar se interneti eshte I frekuentuar me shume nga moshat e reja .Ai ka ndikim ne aspekte te ndryshme te jetes se njeriut. Eshte e rendesishme qe te kuptojme se cilat jane pasojat e perhapjes dhe perdorimit te larte te Internetit per jeten e njerzeve.Interneti mundet apo edhe nuk mundet te izoloj njerezit nga bota reale duke u varur ne ate se si ata e perdorin Internetin. Nga ana tjeter, Interneti eshte duke i ndihmuar njerezit per te bere lidhje personale me te forta duke mbetur ne kontakt me ta pa ndonje dallim ne gjini, shtrirje gjeografike, race ose ndojne pengese shoqerore. Interneti vazhdon të jetë shumë i shfrytëzuar edhe nga fëmijë të moshave shumë të vogla por kur themi per efektet e tij nuk behet fjale per efekte vetem negative por edhe pozitive.Sic e theksuam internet pervec te mirave qe ai sjell ka edhe efekte negative sidomos tek te rinjte.Përdorimi pa kriter i internetit, veçanërisht nga moshat e vogla shkollore, shndërrohet në mbartës të problemeve sociale, që nuk dëmtojnë vetëm individin, por në tërësi çekuilibrojnë funksionimin real të shoqërisë. Perveç te mirave, përdorimi i internetit eshtë kthyer edhe ne nje mjet shqetesues per shkak te mungeses se nismave ligjore që ndihmojne në filtrimin e mesazheve që dergohen te konsumatorët e vegjël.Shifrat e raportuara në rritje të përdoruesve të internetit në vendin tonë të infrastrukturën bazë të shoqërisë moderne,po gjen vend çdo ditë e më shumë edhe në shoqërinë tonë. Megjithatë, përdorimi duhet të jetë i kontrolluar, veçanërisht për moshat e vogla. Kjo pas ifrekuentimi I faqeve me përmbajtje joedukuese apo i materialeve me përmbajtje skenash dhune padyshim që përbën shqetësim në rrezikun që mbart për formimin e personalitetit të femijes apo për çrregullimet me pasoja serioze dhe afatgjata. Këto çrregullime lidhen me formimin e tyre psikologjik, me çrregullime të personalitetit, që konsistojnë në rrezikune shpërqendrimit nga jeta reale, në mundësinë e krijimit të një personaliteti agresiv, të krijimit të një realiteti virtual të paqenë, të rënies pre e kontakteve me individë që mund të paraqesin rrezikshmëri për sigurinë e tyre. . Për një pjesë fëmijësh apo adoleshentësh përdorues të internetit natën, që në vend të gjumit preferojnë navigimin, orët e humbura kanë rrezikun e humbjes së orëve të ditës, që i merren kohës së kushtuar mësimit dhe studimit, apo dhe angazhimeve të tjera që jeta e perditshme kërkon. Perdorimi i internetit mund të jetë argëtues dhe i dobishëm, por në të njëjtën kohë ai mund të sjellë edhe shpërqendrim nga angazhimi shoqëror në jetën reale. Për këtë arsye janë njerëzit që duhet të reduktojne kohën që i kushtojnë dhe ata duhet të monitorojnë të mirat që u sjell. Nuk është interneti në vetvete që dëmton njerëzit, por mënyra se si ata e përdorin atë. LEXO ME SHUME ...

Fjale te urta nga Gjergj Fishta

Fjale te urta nga Gjergj Fishta 

• Më lehtë është me mbledhë një thes pleshta se ti bashkosh dy shqiptarë.
• Shqiptarët tregojnë çka s'duhet, e fshehin atë çka e di e tërë bota.
• Pak di ai që të gjitha ia tregon gruas.
• Nese rrezikon mund te humbasësh, nëse nuk rrezikon ke humbur gjithësesi.
• Është zotësi e madhe të dish si duhet trajtuar të mundurit.
• Njerëzit janë të njejtë para natyrës, edukata i bën të dallohen.
• Nëqoftë se jeta nuk të ofron një lojë që ja vlen ta luash, atëher krijo vetë një të tillë.
• Nëse thua ate çka dëshiron duhet të dëgjosh edhe ate çka nuk dëshiron.
• Shpagimi më i ëmbël është të bësh mirë kundër të keqes që të është bërë.

Fjalë të urta nga Mit`hat Frasheri

Fjalë të urta nga Mit`hat Frasheri

Liria është që të mos të trazojë njeri ty dhe ti të mos të trazosh të tjerët.

  

Meqënëse jeta dhe siguria e secilit është e lidhur me fatin e të gjithë atyre që, së bashku, formojnë kombin, do të na donte shpirti që çdokush të sakrifikojë pesë minuta në njëzet e katër orë dhe të hetojë nga thellësia e vetes së tij se c’shërbim ka bërë për shoqerinë dhe c’të mirë mund t’i bëjë kësaj shoqërie që quajmë komb.

  

Nuk mund të punojmë për vendin tonë, po nuk patëm një dashuri per çdo cep të Shqipërisë.

  

Patriotizma është një egoizëm. Ajo ndjenjë na shtyn të kërkojmë madhërinë dhe nderin e kombit, se tek ajo madhëri e tek ai nder do të gjejmë ne vetë madhërinë, lumturinë dhe nderin e secilit.

  

Njerëzit e një kombi janë solitarë. E mira dhe lumturia jote, janë dhe të miat. Fatkeqësia jote është dhe për mua. Nderi yt më nderon edhe mua dhe turpi yt më nxin edhe faqen time.

  

Shpëtimi i Shqipërisë do të vijë me anë të vetes tonë.

Gjithë vlefta, gjithë fuqia, gjithë virtyti në këtë botë është, puna.  Një punonjës për mua është një njeri i madh, qoftë hekuruar, qoftë bujk i palodhur, qoftë artist, ose letrar. Admiroj tek ai sforcim që s’lodhet, vullnetin që nuk dëshpërohet, metodën qe i shton fuqinë dhe durimin, që ia ben punën të ketë duk dhe uratë. Se ai që nxjerr një punë në shesh, ai që krijon një send prej asgjëje, ai pa dyshim ka bekim, ka frymë dhe dritë prej së larti. 

Puna, vulneti dhe palodhja ndalojnë shumë të këqia, lin dhe një tok të tjera. 

Është i lumtur ai që di dhe mmund të punojë, që di dhe mund të bëjë edhe të tjerët të punojnë. 

Që ta zgjojmë frymëm e iniciativës, duhet të pushojmë së shpresuari gjë prej qeverisë. 

Disa njerëz nuk duan bisedimin, po u pëlqen vetëfjalimi(monologu): ata këmbëngulin në idetë e tyre dhe marrin vrapin mbi tezën që u pëlqen. Në gjuhen frënge ka një shprehje të bukur për të tillët:” U pelqen të dëgjojnë veten e tyre”. 

Bisedimi është një dëfrim shpirti dhe mendjeje,që ndien njeriu duke rrëfyer mendimin e tij dhe duke dëgjuar të tjerët,me pak dëshire,me çelje zemre,mbase,nga një herë,edhe me pak diplomatëri,si lodra e shahut.

  

Ëmbëlsi e bisedimit është në sforcim që bën njeriu të rrëfejë kthjelltë dhe me elegancë idenë e tij;në përpjekjet që bëjmë të kuptojmë mendimet e tjetrit,të hyjmë në shpirt të tij dhe të identifikohemi me të.Pak njerëz dinë dhe ndjejnë shijen e bisedimit,për të cilin duhet më parë të jemi tolerantë,pa këmbëngulje,të matur dhe pa inat. 

Fatkeqësi e njerëzisë vjen nga mungimi i vullnetit. Ai ndalon perfeksionimin moral dhe s’na lë të korrigjojmë të metat tona…Ky përtim moral e mban lidhur njerinë me të metat, fajet. Shumë herë njeriu ,duke rrëkëllyer poshtë, dëshiron të mbytnjë atë zë që vjen së thelli… 

Duhet të kemi kurajo të themi të vërtetën, të bardhës- të bardhë dhe të zezës- të zezë. 

Është një virtyt i madh të duam të jemi, ashtu si duam, të dukemi ose të rrëfehemi ashtu si jemi.

  

Ena kallaiset së brendëshmi. 

Miqësia s’bëhet kurdoherë me të ngjarë dhe me simpati të karakterit; shumë herë bëhet me të ditur të bëjmë lëshime për mikun, të dimë ta duam ashtu si është, me të mirat dhe të ligat e tij.

  

Të endurit matet-me kut, lëndët-me okë dhe koha-me ngjarje. 

Cdo njeri ka një tru të vecantë. Prej trurit vjen mendimi dhe logjika, fytyra besnike dhe harmonike e veglës që mendohet dhe që ndjen. Pas arkitekturës konstitucionale të trurit është dhe karakteri i njeriut, stili i tij në të shkruar, manifestimi i të jashtërave të mendimit, d.m.th prirja prirja e tij për artet grafike dhe plastike, muzikën etj. Mbase një ditë, do të vijë, që duke parë veprat e një njeriu, të një piktori, një punë arkitekture, një shkrim etj,, do të mundim  të bëjmë diagramën besnike të encefalit të tij. 

Që të mund njeriu të jetë kurdoherë i ndershëm, të mbajë kundër cdo ngjarjeje dhe rënieje ndershmërinë  dhe integritetin e tij, duhet ta marrë në sy që të mund të rrijë një ditë me kepucë të vjetëruara dhe hajë buk’ e djathë. Cdo njeri që është në mizerje, s’është padyshim kurdoherë i ndershëm, po ay që s’duron dot mizerjen dhe privacionin, s’mund që të mbajë  ndershmërinë e tij. 

Mos e qorto dhe mos e shaj shqiptarin për fajin që ka bërë, se ajo është mënyra më e fortë që ta bësh të këmbëngulë në atë faj. Merre me të mirë dhe shiko ta bindësh, pa pasur as pamjen e të dhënit këshillë. 

Shqiptari , duke mos e shaj shqiptarin për fajin që ka bërë,se ajo është mënyra më e fortë që ta bësh të këmbëngulë në atë faj. Merrë me të mire dhe shiko ta bindësh, pa pasur as pamjen e të dhënit këshillë. 

Shqipëtari, duke mos qënë i mësuar me jetë politike, dua të them, duke mos pasur gjer më sot shtet, qeveri dhe indipendencë, s’ka kuptuar dot akoma barrën, deyrat dhe përgjegjistë që rrjëdhin nga një jetë indipendente. 

Cdo përparim vjen nga idetë e përparuara, nga idetë e reja. 

Ka natyra të frikshme, të dobeta, që tremben prej realitetit dhe pëlqejnë krimbin e dyshimit. Janë si ata që duan më mirë t’u dhëmbë gjithnjë dhëmballa, se sa ta durojnë një herë dhembjen e të qiturit. 

Entuziazmi, besimi i plotë te mendimi, dëshira dhe inspirimi i minutës, padyshim na shtie shumë herë në faje dhe gabime. 

Kënaqësi na jep dhe shpesh herë për sa punë të mëdha bëhet shkak. 

Një ngazëllim i vërtetë është ai që ndjen njeriu pas një shoqërimi, pasë një lufte ndrërmjet dëshirës dhe detyrës, një luftë në të cilën mund vehten dhe i jep celik vullnetit. Në jetë cdo gjë duhet të reduktohet me një operim matematik, me një peshim, dhe do zgjedhur ana që rëndon më tepër… 

Mësoni të kurseni kohën, mësoni mirë përdorimin e kësaj gjëjë të vlefshme që i thone kohë…Harrojmë se ditët tona janë të matura dhe se gërshëea e shtrigës kohë është gjithnjë gati të presë fillin e gjëllimit… 

Mbrëmjeve, pa fjetur, shiko hesap e vështro ç’ke bërë ditën dhe, në qoftë se të ka ardhur një mendim i ri, në qoftë se ke ndjerë një gjë të re, mos e kqyr si të humbur atë ditë: je me fitim. 

Partizanët e barazimit s’duan kurrë që i poshtmi të ngrihet sa i larti, po i larti të unjet sa i poshtm. Rrafshimi ndër ta do me thënë prishje dhe rrëzim. Prandaj vjen fatkeqsia. 

Gruaja na robëron me dobësitë dhe jo me vullnetin e saj. Sa më pak Fuqi të duket se ka gruaja, aq më tepër siprëri ka mbi ne. 

Patrikularizma, lokalizma dhe ekskluzivizma tek shqipëtari rrëfehen me atë mani që ka secilido të marrë emrin e fshatit ose të qytetit si emër familjeje. Kur piqen dy shqipëtarë, pas gëzimit të parë, pyetja esenciale është: nga të kemi z.tënde? 

Shumë herë ideali për shqipëtarin është të qenët i zoti, me çdo mënyrë që të jetë.Pa dyshim, duke pasur horizontin të ngushtë, nuk mund të kërkojë vec suksetet e lehta. 

Fatkeqësi që njeriu ka pak ambicion dhe shumë kotësi. 

I lumtur është ai që në vështirësi lë të flasë zemrën dhe jo mendjen e tij.

  

Njerëzit që s’gjejnë mjaft interes tek vetja e tyre, merren me punët e botës.

  

Shumë herë jeta mbetet si një skicë e pambaruar. Kur shohim zbraztësinë e saj, duam të kompletojmë tablonë, të vëmë ngjyrat e duhura atje ku mungojnë. Por zëmë të shohim se vilari i jetës nuk duran qortime.

  

Feja, mëmëdheu, prona. Por, jo vetëm mëmëdheu, edhe feja vetë- prej frymës së promës rrjedhin.

  

Fjatët dhe frazat janë kufoma pa jetë: Stili u jep shpirtë. Ky shpirt që vëmë në stil, është uni.

  

Vetëm një proverb të mirë di:”Trimi i mirë me shokë shumë”. Por kur mendij fjalën e Ali Pashës: dy shqiptarë janë shumë!Atëherë kam dëshirë ta kthej proverbin:”Trimi i mirë me shokë…pak!” 

Ata që s’kanë ndjerë ngazëllimin mistik të sakrificës inteligjente, pa dyshim janë zvjerdhur dhe prej një nga më të mëdhenjtë faktorë të lumtirisë.

Gjithë fatkeqësia vjen kur njeriu kërkon të rrojë pa fituar, të fitojë pa punuar, të punojë pa u lodhur.

  

Dhembja më e madhe është pikellimi i brendshëm, jo ai qe rrëfehet.

  

Shpesh herë zemerimi ynë vjen jo se kemi të drejtë, po se kemi faj dhe na vjen ligsht që na e shohin të tjerët.

  

Njeriu ka nevojë për dashuri: të dojë dhe  të duhet.

  

Në qoftë se  kujtimi është një bekim dhe  një lumturi, nga ana tjetër edhe harrimi s’është një dhuratë më e vogël e  zotit. Pa harrimin, si do të  mundnim të rifillojmë jetën, të kemi kurajo dhe zell, të mbajmë gjallë fjalen e entuziazmës dhe të dashurisë?

  

Komunizma është një sëmundje e tmerruar, si tërbimi i qëneve dhe i ujqërve, është një kolerë që nuk shkatërron vetëm trupin,por dhe më tepër akoma, zemrën dhe shpirtin e njeriut. 

Kur merr një detyrë, ki disiplinë e durim. Sqiptarin e ka prishur mungesa e disiplines dhe zjarri i padurimit 

Kur të proponohet një send që e mendon edhe ti të mirë dhe e gjykon të dobishëm,bindu. Shqiptarin e ka prishur mosbindja dhe jo bindja. Nis ti më parë të japësh shembullin e bindjes jo të verbër. 

Hiqe veten si pak të mençmë dhe kap të ditur. Mëndjemadhësia na ka çmendur gjer më sot. 

Mos u hidhëro po të shkoj tjetri para, edhe pse nuk ndenje dot në krye. Zilia na ka lënë të panderuar. 

Kij ambicion të vërtetë: mos mendo orën e sotme dhe minutën në të cilën rron. Kujto pak pritmin,eternitetin. 

Dhe së fundi, një fjalë e urtë që i përket më së shumti vetë Mid’hat Frashërit: ”Në punë kije për lavdi të jesh shërbestar. Ji i lumtur kur bën një send të dobishëm, pa le të mos e dijë bota”.