TATIMI MBI TRASHËGIMINË

LËNDA: FISKALITET    

DETYRE KURSI

TEMA: TATIMI MBI TRASHËGIMINË

Juridiksioni

168. Gjykatat kanë forcuar pozicionin e Tatimit të Trashëgimisë 

  Qindra raste që përfshijnë aspekte të ndryshme të taksës së trashëgimisë,kanë ardhur para shteteve dhe gjykatave federale, dhe këto të ardhura kanë zënë një vend të fortë në sistemet fiskale. 

Këtu do të përpiqemi që të përmendim disa nga aspektet më të rëndësishme të taksave të cilat kanë qenë të themeluara. 

Kushtetushmeria e këtij tatimi

            Kompetencat e Kongresit dhe legjislaturat e shteteve të ndryshme ,për të imponuar taksën e trashëgimisë në lidhje me një numer vendimesh,është pranuar në mënyrë universale.
            Ata që dëshirojnë të shikojnë gjerësisht në këtë aspekt të tatimit të trashëgimisë do të bënin mirë që të konsultohen me studime të shumta si “taksat e trashëgimnia “ nga Blakemore dhe Bancroft dhe një tjetër studim i ngjashëm  nga PVRoss “Trashëgimia Tatimeve. 

Shumë intelektualë kanë apeluar për të gjitha sulmet që sistemi gjyqësor  ka bërë kundër pasurive,por gjithcka ka qenë e kotë.Doktrina e përgjithshme se një shtet apo Shtetet e Bashkuara mund të mbledhin të hyra dhe në sasi , në lidhje me rrjedhën e transmetimit nga pasardhësit e tyre, nuk është më në dyshim, dhe më së shumti me sulmet e bëra tani pas tatimit trashëgimia është më me bazë kushtetuese.
            Përdorimi i taksave nga qeveria federale ka qenë e sanksionuar nga gjykatat me arsyetimin se ajo është një tatim indirekt apo akcizë, dhe për këtë arsye nuk duhet të ndjekin rendin e ndarjes.Ajo ka qenë e mbështetur  se ky tatim vjen nën pushtetin Kushtetutës, dhe është ndërmarrë me qëllimin e rregullimit të transmetimit të pronës. Të gjithë qeveritë e shtetit nuk kanë kufizime mbi përdorimin e tyre dhe norma e trashëgimisë është mbajtur që të mos cënohet klauzola e uniformitetit.

Trashëgimia jo një e drejtë natyrore

            Gati cdo gjykatë e shtetit,përvec te atyre shteteve  të cilat bënë përjashtime ,kanë mbajtur të drejtën e trashëgimisë e cila nuk është një ë drejtë natyrore ,por një privilegj i krijuar nga shteti dhe në subjekt të rregulloreve shteti mund të gjykojë të arsyeshme për ta vendosur.Është deklaruar shpesh se tatimi është në natyrën e akcizës ose ekskluzivitet mbi pronën apo paratë e lëna trashëgim, por një zvoglim i shumës së marrë jashtë. është lënë pas tatimit. Ajo është vendosur vetëm një herë, se është e para trashëgimi dhe kjo ka arritur te trashëgimtari ,para se ai ta ketë bërë pronën e tij.

 Disa gjykata kanë mbajtur qëndrimin, se tatimi mbi të drejtën për të marrë pronën në vend, ose të drejtën për të transmetuar atë,duhet kuptuar si duhet.

 Kjo nuk është e drejta për të transmetuar, por e drejta dhe privilegji, është që tatohen…. Është e qartë se e drejta është e veçantë dhe e pavarur nga pasuria,por taksat shtetërore kanë këtë të drejtë për të marrë këtë taksë.
Kjo përmbledhje e shkurtër e një linjë të veçantë vendimesh  tregon se si ka arritur forma bazë ligjore e tatimit mbi trashëgiminë. Gjykatat gjyqësore që përfshijnë ligjet e tatimit mbi trashëgiminë lindin në kohë, por rrallë ka të bëjë me kushtetutshmërinë apo fuqinë,për të bërë taksat të detyrueshme.

            Për sa i përket, çdo vështirësie që  mund të ketë ekzistuar në të kaluarën nga pikëpamja ligjore, ato tani mund të konsiderohen të zgjidhura praktikisht, dhe organet legjislative mund të ndjehen të lira për të bërë një përdorim të zgjatur te tatimit në qoftë se ata nuk e kanë bërë tashmë këtë. 

169.Problemi në formulimin e  ligjeve tatimore të trashëgimisë 

            Parimi i taksës së trashëgimisë mund të konsiderohet i vetëm, dhe në përfundim mund të tërheqë edhe ajo pa dyshim një vend në sistemet fiskale. Kjo, megjithatë, nuk përjashton paraqitjen e problemeve serioze në miratimin e tij dhe vënien në praktikë gjithashtu.

            Disa nga pyetjet që lindin  menjëherë  janë: Çfarë do të konsiderohet si një trashëgimi për qëllim të tatimit? Çfarë përjashtimesh do të lejohen? Çfarë  dallim duhet të bëhet në mes të afërmve, të afërmit e largët dhe të huaj? Çfarë normash do të zbatohen? A do të jenë progresive, dhe deri në çfarë mase?Cilat dispozita do të përdoren për të parandaluar evazionin, ose për të parandaluar nje tatim të bëhet padrejtësisht i ashpër mbi një pasuri të veçantë?

Zbritjet dhe përjashtimet

            Nga këto pyetje Ngrihen probleme,se çfarë duhet të zbritet nga shuma bruto e një pasurie,me qëllim që të përcaktojë bazën e duhur për të vënë taksa. Të gjitha detyrimet vetëm kundër pasurisë, për shembull, duhet të mos vendosen me zbritje të tjera, megjithëse janë lejuar nganjëherë, nuk janë gjithmonë aq lehtë të justifikuara.

            Pagesat nga politikat e sigurimit të jetës,nuk konsiderohen zakonisht një pjesë e një pasurie, por shumë shpesh për pagimin e premisës së sigurimit, shikohet kryesisht si një investim me pagesë si e kthimit pas vdekje. Kjo është një e vërtetë e politikave jashtëzakonisht të mëdha, dhe nuk ka arsye të mirë për të lejuar zbritjen e tyre. Lidhur ngushtë me zbritjen e duhur është përcaktimi i shumës së përjashtimit që lejohet, dhe diferencimi në përputhje me shkallën e marrëdhënieve. 

            Kur pasuria është e madhe, një tatim mund të vendoset, dhe nuk do te rezultojnë vështirësi të dukshme në rast se nuk kanë qenë të konsideruar si objekt i tatimit në trashëgimi. 

 Tatimet, Çmimet,Trashëgimia

            Pyetja e kursit që do të vendosen është gjithashtu me rëndësi. Do të jetë e ulët apo e lartë, proporcional apo progresiv, dhe deri në çfarë shkalle duhet te ndryshojnë për trashëgimtarë të drejtpërdrejtë dhe të kolateralit?

Sa i përket madhësisë së kursit, nuk ka pasur absolutisht asnjë uniformitet. Në disa vende ajo ka qenë e lartë, dhe në disa të tjera shumë e ulët, ndërsa ekzistojnë shumë ndryshime në disa pjesë të të njëjtit vend.Norma do përcaktohet nga qëllimi që tatimi është projektuar për të kryer. 

            Nëse është e dizajnuar për të parandaluar suksesin e fatit të madh, normat  padyshim do të jenë të larta.Në qoftë se është konsideruar se shteti duhet të ushtroj nje  ndërhyrje pak në transferimet e pronës, normat  do të jenë të ulëta, pasi, gjithashtu ekziston frika se  normat e larta do të shkaktojnë evazion. 

            Ka pasur pyetje në lidhje me keshillueshmërine e normave progresive, por shumë diskutime ka lindur gjatë evolimit te normës së progresionit. Ata që do të kufizojnë sasinë e pasurisë e cila mund të transferohet në një sasi relativisht të vogël, do të ketë norma me hapa progresive deri në 100 për qind. Të tjerët do të kishin vetëm rritje  mesatarisht progresive në trashëgiminë e trashëgimtarëve të drejtpërdrejtë, hapat e medhenj  progresive në trashëgimi të afërmve të tij, akoma më shumë te vogla  progresive në trashëgimi për të tjerët.
            Është e rëndësishme, gjithashtu, kur një normë progresive është e vetme dhe, nëse bazë për taksë të konsiderohet pasuri, ose pjesë të veçanta në pasuri. Ndodh që në një pasuri prej 40.000 $, një tjetër 30.000 $, dhe nje tjeter tjetër $ 20.000. Nëse tatimi është një normë proporcional të 5 %,që nuk mund të bëjë asnjë ndryshim nëse ato ishin të vëna mbi pasuri të tërë,ose në çdo aksion individual. Nëse një shkallë progresive ishin në fuqi, të themi, me një përjashtim prej $ 100,000, një 5 % tatim mbi shumat në mes duke marrë parasysh dhe çdo aksion individual si bazë, bëhet e dukshme në të njëjtën kohë. Vetëm disa përpjekje  janë bërë për të përdorur madhësinë e pasurisë për bazë tatimore, dhe këto kanë qenë ose refuzuar nga ana e gjykatave ose të dhënë për arsye të tjera.

Evazioni  fiskal dhe padrejtësitë

            Rritja graduale në përdorimin e taksës së trashëgimisë, së bashku me një rritje në normat, ka rritur gjasat e evazionit, dhe ka lartësuar çdo padrejtësi të cilat ekzistojnë në sistem. Me rritjen e normave, tundimi për të disponuar nje prone,para vdekjes peson rritje. Dijeni është marrë për këtë, dhe në shumë raste “transferimi i pasurisë  në soditje e vdekjes" janë bërë subjekt i tatimit. 

Një zhvillim më i fundit ka qenë legjislacioni për faktin që të gjitha transferimet e pasurisë brenda një periudhe të caktuar para vdekjeje do të konsiderohet si transferta në parashikimin e vdekjes, dhe prandaj i nënshtrohen tatimit.

 Në Ëisconsin periudha  është gjashtë vjet.Njohja është bërë ndonjëherë për faktin se disa arritje mund të bëhen më shpejt se të tjerët. Për shembull, nëse një bir duhej të vdiste, dhe ja  le një pasuri babait të tij, është e mundshme që një trashëgim i dyt, të sigurojë që nuk do të merrej një taksë të dytë në qoftë se një taksë  është paguar në drejtim të kundërt.

Ligjet ndonjëherë të sigurojë që nuk do të merrje një taksë të dytë,në qoftë se njëri e ka paguar brenda një numri të caktuar vitesh. 

Tatimi i dhuratave

            Përpjekje për dhuratat tatimore në parashikimin e vdekjes ka çuar në shumë çështje gjyqësore dhe padrejtësi.

            Gjatësinë e kohës që jeton pasi ai disponon prona ka pak të bëjë me aftësinë e marrësit për të përmbushur barrën e taksave. Nuk ka asnjë siguri se një vit, ose dhjetë vjet do të masë kohën brenda vdekjes qe do të jenë të parashikuara. Një kohë të shkurtër që vendoset duhet të jetë arbitrare, dhe do të rezultojë  padrejtësi.
            Por pse të përpiqet për një matje të tillë? Që kur taksat e trashëgimisë janë të justifikuara në bazë të aftësisë për të paguar, nuk ka asnjë arsye të mirë për trajtimin e një dhuratë, sa herë që bëhet, ndryshe nga një transferimi i pasurisë pas vdekjes. Ky rast është i fortë, me të vërtetë, për të vënë tatimin mbi dhuratat,në të njëjtën normë sic vihet mbi transferimin e pronës në vdekje.

             Elementi kohë ka të bëjë pak me situatën. Një e papritur në një kohë si një tjetër, ashtu si aftësia tatimpaguese, ekziston në një dhuratë para vdekjes si në pranimin e pasurisë pas vdekjes,Një parim i taksave mbi dhuratat, përputhet ngushtë me parim e aftësinë për të paguar. 

Tatimi i të gjitha dhuratave do të thjeshtojë administratën e taksave të pranishme të  trashëgimisë, dhe do të jetë e favorshme për një shkallë më të madhe të drejtësisë, se ku një përpjekje e tatimit është bërë vetëm për ato dhurata të bëra në parashikimin e vdekjes. Normat e njëjta duhet të vendosen mbi dhurata ashtu si janë vënë  mbi trashëgimi, me të njëjtat përjashtime, si dhe dallimet e njëjta për të afërmit e afërt dhe të largët,apo të panjohur në gjak .

170.Konfliti krijon probleme serioze 

            Ekzistenca e një numri të madh të njësive politike, interesat e të cilëve nuk janë të ndara dhe të dallueshme, dhe përpjekja e secilit për të miratuar një nga tatimet e përshtatura për nevojat e veta, me pak konsideratë për ato të fqinjëve të tyre politik, ka shkaktuar shumë probleme serioze të ata që kërkojnë për të siguruar drejtësinë në tatimet.

            Kjo situatë ka përmirësuar problemin e sigurimit të vetëm tatimor,trashëgimit, dhe e ka manifestuar atë vetëm në mënyrë të veçantë në Shtetet  e Bashkuara, me shumë ndarje politike të saj .Disa nga shtetet nuk përdorin tatime, ndërsa në të tjerët që ndryshojnë nga një përpjekje me gjysmë zemre për të siguruar pak të ardhura nga trashëgimtarët e kolateralit të shumë normave progresive mbi të gjitha pasuritë.

 Ligjet kanë jo vetëm mungesë uniformiteti në lidhje me normat dhe përparimin, por në bazat mbi të cilat taksa aplikohet. Rezultati është se disa pasuri janë objekt i më shumë se një tatimi, ndërsa të tjerët paguajnë më pak se shuma e tatimit që ata pritet në të vërtetë për të paguar. 

Vendbanimi i  trashëgimlënësit

            Për një masë të madhe taksa e trashëgimisë është vendosur në     vendbanimin e subjektit.

            Që kur  barrën e ndryshon në një masë të tillë në shtete të ndryshme, ajo kthehet fitimprurëse, në pasuri për raste të mëdha, për të ndryshuar vendin e qëndrimit për një shtet me konsiderata të butë ndaj trashëgimisë, edhe pse nuk ka ndryshim të bërë në biznes, pronë ose, interes ekonomik. 

            Për shkak të miratimit në rritje të tatimit mbi të ardhurat, si një burim të të ardhurave shtetërore, në përzgjedhjen e një vendbanimi të përshtatshëm do të marrë një aspekt me rëndësi edhe më të madhe. Një shtet i cili në çështjen e tatimeve mbi të ardhurat, si në taksën e trashëgimisë, është ofruar që të bëhet një vendbanim i popullarizuar,për burrat e pasurisë. 

Kjo është e dukshme në vendet e Lindjes, ku shtetet janë të vogla dhe ku ka një sasi të madhe të pasurisë. Mundësinë e këtij rezultati, pa dyshim, kanë pasur shumë të bëjnë me mbajtjen e një numri të madh shteteve dhe një përdorim më të madh të taksave të trashëgimisë. Ata kanë frikë për të rritur më tej peshën e barrën e taksave të shteteve fqinje,se mos qytetaret  ndryshojne vendbanimit të tyre.

Gëzimi të Pronave

Shteti shpesh vendos një taksë trashëgimi mbi bazën e gëzimit të pronës, dhe mbi pronën personale të individëve që jetojnë në  një shtet. Shumë shtete shkojnë larg, dhe vendosin taksa mbi aksionet në koorporatat e brendshme, ndërkohë që shumë taksa shkojnë ende më larg dhe  në vendin e tatimit mbi aksionet e korporatave,në pronësi të shtetit nga një jo-rezident. 

Disa taksa vihen mbi aksionet në vendndodhjen e tyre fizike, për shembull, aksione të stokut të depozituara në një bankë për ruajtjen e sigurt, ska rëndësi se ku eshte vendbanimi i pronarit. 

Disa kanë përdorur edhe borxhin si një bazë që është, bonot do të tatohen në shtetin nga i cili lëshohen, ska rëndësi se ku pronari ka jetuar ose vdekur. 

Kompleksiteti rezultues i përdorimit nga këto përpjekje të ndryshme,lehtë mund të imagjinohet. Dy, tre, katër dhe pesë taksa mund të jenë të mbledhura nga një shtet e padrejtësinë e së cilës askush nuk mund ta mohoje. 

            Supozoni se:” Një individ vdes në shtetin A i cili ishte një qytetar i shtetit B,ka  në pronësi $ 100, -00 vlerë të obligacioneve të një pasurie  të patundshme në shtet C, pronë aktuale e cila ishte në gjendje D, ndërsa lidhjet e një valut sigurisë në shtet E”.

            Taksa e trashëgimisë ne  ligjin e A taksat e pronës së çdo trashëgimlënësi të shtetit, B se e çdo qytetari, C lidhjet e pasurise se  patundshme brenda shtetit, D e pronës ku ndodhet..

 

Gëzimi i obligacioneve

            Në këtë rast do të mbajnë lidhjet normën tatimore në fuqi në secilin nga shtetet.Kjo, natyrisht, do të jetë një rast ekstrem, por shembuj të tatimit të dyfishtë dhe trefishtë mbi pasuritë nuk janë të rralla. 

Stabiliteti dhe Uniformiteti i dëshirueshëm

             Kjo gjendje kaotike, është larg të kënaqshmes. Shpenzimet dhe vonesa në pagesë është rritur shumë shpesh,ndërsa vendimet e gjykatave janë bërë aq të shumta dhe kështu kemi  përçarje sa për të shtuar në masë të madhe të kompleksitetit të situatës. Paqëndrueshmëria e ligjeve të ndryshme, nuk është e favorshme për komoditetin e shteteve investuese. Ligjet e tyre ndryshuan në 1919. Ligji në shtetin e Nju Jorkut ka ndryshuar më shumë se dyzet herë që kur u miratua me1885.

            Asnjë shtet i  vetëm nuk  imponon një barrë të tepërt mbi pasuri, por grumbullonin e taksave të dyfishta dhe të shumta mund të zhvillojë një barrë të tepërt dhe madje edhe të nevojshme një ndarje të pronës në mënyrë që të jenë në gjendje për të paguar tatimin 

Ndërsa në një situatë më të mirë është i padiskutueshëm i dëshirueshëm,     një ilaç për këtë sindromë.

            Një unifikim i sistemit,i cili  do të eliminojnë taksimin e dyfishtë do të jetë zgjidhja e logjikshme.Për të qenë  të sigurtë në mesin e shteteve-secili me interesat e veta egoiste suprem - në fund të metodës uniforme të tatimit shpresojnë për rindryshim.

            Uniformiteti  mund të sigurohet nga shtete të ndryshme,duke i dhënë liri sistemeve të tyre të larmishëm , dhe duke lejuar qeverinë federale për të zënë këtë fushë me një “makine ligjesh”.Uniformiteti i transferimeve  të vendosura në shtetet e federale, sigurisht, duhet të përdoren, dhe qeveria federale mund të shpërndajë përsëri një pjesë të të ardhurave të mbledhura .

            Tarifa, në këtë rast, mund të jetë i lartë sa për ta bërë sistemin një burim të fuqishëm të të ardhurave. Praktikisht lindin probleme të pazgjidhshme, megjithatë, në sigurimin e pëlqimin të shteteve, dhe në gjetjen e disa bazave praktike,për rishperndarjen e shumave  të mbledhur mbrapa atyre. 

Avantazhet  tatimeve

            Me gjithë vështirësitë, taksa e trashëgimit është e destinuar të luajë një rol të një rëndësie shumë më të madhe në sistemet fiskale të shteteve tona, dhe ndoshta në atë të qeverisë federale,.

Avantazhet e saj jane  të shquara, por nuk mund të jenë të favorshme per tejzgjatjen e mundesive te saj.

            Përsa i përket mashtrimit dhe evazionit,shihet se ato janë  minimizuar, që nga makineritë e gjykatave,që duhet të përdoren në marrjen e transferimit të pronës. 

            Për njësi të mëdha politike, taksa e trashëgisë është shumë uniform, është një taksë e përshtatshme për të siguruar një funksion elastik.

            Një rritje në normat nuk do të të shfarosë burim e tatimit,edhe pse kjo mund të çojë në një incident  më të madh evasioni .Rritja  e taksave, për më tepër, është e sigurt.

Një sasi e caktuar është marrë nga pasuria para se të arrijë të marrësit,barra bie mbi të, dhe ai nuk mund të zhvendoset.

Kjo është një taksë e cila përputhet edhe me  “Katër Kanonet”  e  Adam Smith : ajo bie sipas aftësisë, është e sigurt, është paguar në kohën më të përshtatshme, dhe duhet të jetë një taksë e lehtë për t’u  mbledhur.

171.Qeveria federale nuk ka përdorur rregullisht taksat trashëgimore

            Tatimi i trashëgimisë ka gjetur një vend në sistemin fiskal të qeverisë Federale,në kohë të ndryshme. Në përgjithësi kjo ka qenë në raste emergjente, ku përbënte objekt për të siguruar më shumë të ardhura.

            Që në fillim të 1794 ishin bërë rekomandime për një tatim mbi trashëgiminë e pronës në vdekje. Ligji i parë i cili e futi një taksë të kësaj natyre u miratua në 1797, dhe mbeti në fuqi deri në 1802. trashëgimtarët e drejtpërdrejtë kanë qenë të liruara nga taksa, ndërsa të tjerët tatoheshin me 25 cent kur shuma nuk është më shumë se100 $;nga 100 $ deri 500 $ ajo ishte 50 cent;tatimi mbi 500 $ ishte një dollar, dhe me një dollar shtesë për çdo rritje prej 500 $.

Ndërkohë  kjo ishte ndoshta më shumë në natyrën e një tarifë, në fillim të masës për marrje pasurie e një norme mbi trashëgimitë, ne gjejmë njohjen e parimeve të normave progresive, dhe një diferencim në bazë të marrëdhënieve. 

Tatimore  1862

            Ndryshime të tjera janë bërë pas shfuqizimit të këtij ligji, por Kongresi nuk ka miratuar një ligj të ngjashëm deri më 1862.

Këto detyrime ishin të dy llojeve - një i njohur si një taksë trashëgimi, dhe të tjera si një taksë me normë  progresive, duke filluar nga 1 % - 6 %, me një përjashtim të 1.000 $ lejuara. Ata ishin shfuqizuar në 1870.

Tatimore e 1898

            Taksave mbi trashëgiminë dhe dhuratat janë të përfshira në ligjin e taksave fatkeq të ardhura prej 1894. Megjithatë në 1898, ato u njohën sërish si një mjet për sigurimin e të ardhurave.

            Ligji, i cili ishte shfuqizuar në 1902,i diferencuar midis gradës së marrëdhënieve, dhe normat e përdorura progresive e cila shkoi deri në 15% për pronat e trashëgimtarëve kolateral.

            Në vitin 1902-1903,të furnizuar me më shumë se 2 % e faturave të hyrave të brendshme si një ndihmë për të siguruar të ardhurat për të financuar Luftën e Madhe, taksat e trashëgimisë u thirrën sërish në përdorim.
Ka një mosmarrëveshje ndërmjet qeverisë federale dhe autoriteteve të taksave të trashëgimisë.Shumë mendojnë që kjo fushë e të ardhurave,duhet të lihet tërësisht në shfrytëzimin e shteteve, shpenzimet e të cilave janë vazhdimisht në rritje, ndërkohë që burimet e tyre të të ardhurave janë pak a shumë të kufizuar. Nga ana tjetër, nevojat e qeverisë federale janë rritur shumë, dhe këto duhet të plotësohen sa më shumë nga të ardhurat e përqindjes që mund të mblidhen nga taksat e trashëgimisë. 

            Nuk ka asnjë arsye të mirë pse të dy  palët,të qeverisë federale dhe shteteve nuk duhet të përdorin tatime të trashëgimisë, apo pse ata nuk duhet të bashkëpunojnë në marrjen e uniforme të taksave. 

172.Tatimet

Sistemet fiskale

Sistemet fiskale të disa shteteve që nga Pennsylvania,pranuan parimin e taksës së trashëgimisë në 1826, ajo ka qenë e mishëruar në sistemin fiskal e në më shumë shtete.

             Rëndësia është rritur në masë të madhe, megjithatë, gjatë 25 viteve të fundit, deri në 1920-1945,e 48 shteteve janë duke përdorur një formë të taksave .

Nevojat për të ardhura të bëhen më të ngutshme, pasi ligjvënësit të bëhen të arsimuar me themelin e taksave, dhe sa më shumë bashkëpunime mund të zhvillohen në mes të shteteve të ndryshme, përdorimi i këtij formulari të taksave mund të pritet si një burim të ardhurat e shtetit.
            Shembuj të taksave të trashëgimisë,ligjet e shtetit të taksave në vendet tona kanë marrë në formë gati çdo mundshme. 

Në fillim të taksave Pennsylvania ishte 21 .2 %  e vendosur mbi transferimin e pronës për tek trashëgimtarët kolateralit,u lejoher një përjashtim prej 250 $ .

Dy vjet më vonë Luiziana  vendosi një taksë mbi pronën e trashëgimtarëve të huaj. Gradualisht shtetet e tjera janë shtuar në listë.

Shteti i New York-ut, përmes amendament i miratuar në 1911, konsiderohet të ketë një nga modelet më të mira,për ligjet e tatimit mbi trashëgimi. Një përjashtim prej  5,000 $ është bërë për trashëgimtarë të drejtpërdrejtë, dhe 1,000 $  për trashëgimtarët e kolateralit. 

Normat janë si më poshtë: 

Mbi subjektet e përjashtimit, deri në 50,000 $ 1% për trashëgimi të drejtëpërdrejtë,5 % për trashëgimi të kolateralit 
Nga 50.000-250.000$ 2%, 6% për kolateral
250.000-1.000.000 3%,7% për kolateral
Të gjitha mbi 1.000.000 $ 4%  8% për kolateral . 

            Ligji gjithashtu kërkon që të shmanget tatimi i dyfishtë dhe te shuma të tilla si u përshkrua më sipër. Shtetet e banimit,janë të tatohen mbi pasurinë e prekshme,mbi  pronën shtetërore dhe jomateriale, kudo që mund të jetë i vendosur.

              Nuk vendosen taksa mbi pasuritë e paprekshme,në pasuritë e  qëndrimit, dhe tatohen vetëm pronat e prekshme me një shtet.

            Pronat e paprekshme përfshijnë një element i tillë si para, depozitat bankare, të ndarë nga aksionet, obligacionet, vë në dukje kreditë, etj,

            Trashëgimi në institucione fetare, arsimore, dhe bamirëse, qoftë brenda ose jashtë shtetit, janë të liruar nga tatimi. ligjvënësit e fundit megjithatë kanë treguar një prirje për të ulur këtë qëndrim tolerant, dhe disa nga përjashtimet e janë hequr, si, për shembull, zotërime të aksioneve të korporatave të brendshme dhe në Neë York,Bankat kombëtare në duart e subjekteve  jorezident.
            Disa e shtete të tjera kanë ndryshuar ligjet e tyre në mënyrë që të konfirmojnë më mirë në drëjtësi. Nuk ka dyshim se ndikimi bujar e Neë York-ut ka pasur efektin e saj. 

            Kalifornia ishte një nga shtetet e para që ndjekin këtë shembull, por shkoi shumë më larg në zbatimin e normave. Normat mbi trashëgimi të trashëgimtarëve të drejtpërdrejtë është progresiv nga 1 - 5 %, ndërsa për trashëgimtarët e kolateralit vargjet e tij 2-25 %. 

             Gradualisht, si në rastin e  trashëgimisë e drejtpërdrejtë që është e  përfshirë në taksa, edhe pse janë me zëvendësim,më të larta dhe të ulëta se trashëgimisë kolateral, nuk është e largët koha kur taksa e trashëgimive të drejtpërdrejta,do të përdoret në të gjithë shtetit, ku tatimi mbi transferimin kolateral është gjetur tani. 

            Të ardhurat e bollshme nga burimet e tjera,i ka bërë shtetet amerikane,disi të ngadaltë në mbledhjen e tatimeve,si një pjesë e sistemeve të tyre fiskale. 

            Taksa është një, dhe pavarësisht apeleve për mendimin publik, pa dyshim ajo ka ardhur për të qëndruar. 

            Si vitet e shkuar në të do të gjendet për të zënë një vend me rëndësi,një rritje në burimin tonë të të ardhurave. 

SHQYRTIMI I CESHTJES GJYGJSORE NE BAZE TE SEANCAVE

SHQYRTIMI I CESHTJES

Séanca e pare gjyqesore

Shqyrtimi I ceshtjes fillon me séancen e pare e cila mbahet ne diten dhe oren e caktuar. Pasi deklarohet celja e séances, gjykata verifikon prezencen e paleve dhe heton shkaqet e mosparaqitjes ne séance te njeres apo te dyja paleve.

Mungesa e paraqitjes se paleve

Procesi gjyqesor nuk mund te filloje dhe nese ka filluar nuk mund te vazhdoje nese paditesi nuk paraqitet ne gjykim. Ne rast te mosparaqitjes se paditesit apo te te gjitha paleve pa ndonje shkak te arsyeshem, edhe pse kane patur dijeni per diten e gjykimit, atehere gjykata vendos pushimin e gjykimit. Nese ne gjykim nuk paraqitet i padituripa ndonje shkak te arsyeshem edhe pse ka njoftim per diten e gjykimit, gjykimi mund te behet ne mungese te tij nese nje gje te tille e kerkon paditesi. Ne te kundert gjykata vendos pushimin e gjykimit.

Verifikimet ne lidhje me legjitimimin e paleve

Pasi eshte verifikuar paraqitja e paleve, gjykata verifikon legjitimitetin e paleve ne process, pr ate personave dhe perrfaqesuesve te tyre dhe kur eshte rasti I fton palet te plotesojne aktet dhe dokumentat qe rezultojne me te meta.

Veprimet pergatitore

Gjate veprimeve pergatitore, gjyqtari me vendim kryen keto veprime:

Kerkon qe padia te plotesohet me te gjitha elementet e nevojshem

Vendos per parjashtimin e paditesit nga pagesa e takses mbi aktet, ne rastet e parashikuara e parashikuara ne ligj

Therret te paditurin ose personin e trete, me qellim qe te percaktohet natyra e mosmarreveshjes, kerkon prej tyre te japin shpjegime si dhe percaktojne provat per vertetimin e pretendimeve dhe prapesimeve te tyre.

Vendos cilet deshmimtare do te thirren ne séance, kur eshte rasti vendos per veniaen e sekuestros ose marrjen e masava per sigurimin e padise.

Vendos per sigurimin e provave.

Vendos per pezullimin e gjykimit, pushimin e gjykimit, bashkimin e padive ne nje gjykim te vetem.

Vendos per moskompetence te gjykates dhe ia dergon kerkesepadine gjykates kompetente.

Shqyrtimi gjyqesor i ceshtjes

Faza e dyte e procesit eshte shqyrtimi i ceshtjes si dhe hetimi gjyqesor i saj. Pasi jane kryer veprime te tilla si verifikimi i prezences dhe legjitimitetit te paleve, shpallet perberja e trupit gjykues dhe zgjidhen kerkesat paraprake te paleve.

Shqyrtimi i ceshtjes eshte veprimtaria qe zhvillojne palet per te paraqitur dhe diskutuar kerkimet dhe prapesimet e tyre. Shqyrtimi gjyqesor behet verbalisht, por palet mund te parashtrojne me shkrim shpjegimet dhe pretendimet e tyre. Ne cdo faze te gjykimit gjykata ka te drejte te therrase palet per tu pyetur, per rrethana te cilat gjykata i cmon te rendesishme per zgjidhjen e ceshtjes.

Perpjekjet dhe veprimet per pajtim

Ne permbushje te detyres qe ka gjykata  per te pajtuar palet, gjate veprimeve pergatitore ajo ben te gjitha perpjekjet per te zgjidhur mosmarreveshjen me pajtim, me kusht qe natyra e ceshtjes ta lejoje pajtimin.  Perpjekjet per pajtim mund te behen ne cdo faze te hetimit gjyqesor. Ai mund te ndodhe si para fillimit te séances gjyqesore, ashtu edhe gjate séances gjyqesore. Gjyqtari jep vendim per miratimin e pajtimit.

NDERHYRJA E PERSONIT TE TRETE

Procedura e nderhyrjes se personit te trete

Ne rastin e nderhyrjes vullnetare ne procesin gjyqesor, qofte si nderhyres kryesor apo dytesor, personi I trete duhet te paraqitet ne séance pergatitore ose gjyqesore me nje kerkese me shkrim ose duke e depozituar ate ne sekretari.

Personi i trete mund te thirret me kerkese te shkruar qe paraqitet ne séance pergatitore ose nesekretarine gjyqesore nese ka filluar shqyrtimi i padise. Kerkesa i njoftohet menjehere gjyqtarit, i cili urdheron te njoftohet personi i trete, mundesisht pa u shtyre séance gjyqesore.. Thirrja e personit te trete lejohet kur ai ka banim brenda territorit te RSH dhe deris nuk ka mbaruar gjykimi ne shkalle te pare. Pranimi I personit te trete ne gjykim behet me vendim te ndermjetem.

Ceshtje ne lidhje me nderhyrjen ne process te personit te trete

Si pasoje e nderhyrjes, personi i trete behet pale e procesit dhe si i tille duhet te trajtohet ne te gjitha efektet e procesit. Ne rast se me vendim te ndermjetem te gjykates personi I trete pranohet te marre pjese ne gjykim, ky vendim I ndermjetem mund te ankimohet sebashku me vendimin perfunimtar, si nga palet ashtu edhe nga personi I trete.

PAVLEFSHMERIA E AKTEVE PROCEDURALE

PAVLEFSHMERIA E AKTEVE PROCEDURALENuk mund te shpallet pavlefshmeria  e nje akti procedural pa kerkesen e pales pervecese kur ligji parashikon ndryshime dhe vet pala ne interest e se ciles eshte bere nje kerkese mund te kundershtoje pavlefshmerine e aktit per mungese te vete kerkesese.

Pavlefshmeria e nje akti mund te shpallet :

1.Zakonisht me kerkesen e pales se interesuar

2.Por ne raste te vecanta kur ligji e parashikon ndryshe ajo mund te shpallet edhe nga gjykata.

Pavlefshmeria evendimit gjyqesor

Pavlefshmeria e vendimeve te gjykates qe mund te shqyrtohen ne gjykaten e apelit ose per te cilat mund te behet kerkese ne gjykaten e larte , vleresohen brenda kufinjeve te rregullave te caktuara per keto mjete te kundershtimit

Pavlefshmeria e njoftimit

Njoftimi eshte I pavlefshem kur :

1.Nuk jane respektuar dispozitat ne lidhje me menyren dhe personit te cilit duhet ti dorezohet kopja  e aktit.

2.Ka pasiguri te plote per personin te cilit I este derguar kopja e aktit

3.Ka pasiguri te plote per daten e njoftimit

Nuk mund te shpallet pavlefshmeria  e nje akti procedural pa kerkesen e pales pervecese kur ligji parashikon ndryshime dhe vet pala ne interest e se ciles eshte bere nje kerkese mund te kundershtoje pavlefshmerine e aktit per mungese te vete kerkesese.

Pavlefshmeria e nje akti mund te shpallet :

1.Zakonisht me kerkesen e pales se interesuar

2.Por ne raste te vecanta kur ligji e parashikon ndryshe ajo mund te shpallet edhe nga gjykata.

Pavlefshmeria e vendimit gjyqesor

Pavlefshmeria e vendimeve te gjykates qe mund te shqyrtohen ne gjykaten e apelit ose per te cilat mund te behet kerkese ne gjykaten e larte , vleresohen brenda kufinjeve te rregullave te caktuara per keto mjete te kundershtimit

Pavlefshmeria e njoftimit

Njoftimi eshte I pavlefshem kur :

1.Nuk jane respektuar dispozitat ne lidhje me menyren dhe personit te cilit duhet ti dorezohet kopja  e aktit.

2.Ka pasiguri te plote per personin te cilit I este derguar kopja e aktit

3.Ka pasiguri te plote per daten e njoftimit

AKTET PROCEDURALE TE PALEVE

AKTET PROCEDURALE TE PALEVE

1.Forma e akteve procedurale te paleve

Nje aspect I vecante eshte ai qe I perket formes me goje ose me shkrim. Si parim shqyrtimi I ceshtjes perpara gjykates behet verbalisht, megjithate palet mund te parashtrojne me shkrim shpjegimet dhe

pretendimet e tyre rreth ceshtjes ne gjykim.Aktet qe behen gojarisht duhet te dokumentohen ne procesverbalin e séances gjyqesore.

2.Kushtet e akteve te shkruara te paleve

Per disa anga aktet e shkruara me te rendesishme K.P.C ka parashikuar nje sere rregullash per sa I perket permbajtjes,nenshkrimit dhe dokumentave qe I bashkangjiten atyre. Keshtu psh ankimi, kunderankimi, rekursi, kunderrekursi duhet qe te permbajne : palet ndergjyqese, vendimin kunder te cilit po behet ankimi, rekursi etj , shkaqet per te cilat po behet si dhe cfare kerkohet me kete ankim, recurs etj, akte keto qe duhet qe te nenshkruhen nga vet pala ose kur pala eshte e perfaqesuar edhe nga avokati ose perfaqesuesi.

AKTET PROCEDURALE - KUPTIMI I AKTIT PROCEDURIAL

AKTET PROCEDURALE

Kuptimi I aktit procedural

Akti procedural – eshte nje deklarim apo manifestim I bere ne menyre te vullnetshme nga njeri prej subjekteve te procesit I cili hyn ne njeren prej kategorive te akteve te parashikuara nga ligji procedural dhe I takon procedimit I cili ka efekte krijuese , ndryshuese ose shuese mbi

marrdhenien procedurale koresponduese.Aktet procedurale rregullohen nga ligji procedural.

2.Subjektet e akteve procedurale

 a.Akte procedurale te organi gjyqesor – ketu bejne pjese jo vetem aktet e gjykates por edhe aktet e organeve te administrates gjyqesore,aktet e secretaries gjyqesore ,nenpunesit gjyqesor etj

b.Akte procedurale te paleve – jane ato akte qe kryhen personalisht nga palet ose ne emer dhe per logari te tyre nga perfaqesuesit ose mbrojtesit e pales.

3.Permbajtja e aktit procedurale

Permbajtja e akteve procedurale natyrisht eshte shume e gjere pasi lidhet me shumellojshmerine e rasteve dhe te rrethanave dhe me vleresimin e ndryshem qe subjektet qe I kryejne keto akte, kane per to.Permbajtja e akteve eshte e percaktuar ne nje fare menyre dhe mbi te gjitha nga natyra e gjerave.

4.Forma e akteve procedurale

Menyra e mjeteve te shprehjes (me shkrim ose me goje) , te gjuhes, te kohes e te vendit ne te cilin kryhet akti procedural duhet ti pergjigjet mbi te gjitha domosdoshmerise teknike per te arritur prej aktit qellimin e tij si dhe njohjen e aktit prej personit te cilit I drejtohet .Aktet procedurale per te cilat ligji nuk kerkon forme te caktuar mund te kryhen ne formen me te dobishme per arritjen e qellimit te tyre.Ne te gjitha fazat e gjykimit perdoret gjuha shqipe dhe aktet procedurale hartohen ne gjuhen shqipe.

5.Vullneti I akteve procedurale :

Si akte te procesit  aktet procedurale jane pa dyshim akte te vullnetshme dhe nuk mund te mendohet qe ato te mos jene rezultat I vullnetit te subjektit qe I ka kryer

6.Akti procedural dhe procedimi

Nje karakteristike tjeter e akteve eshte se ato nuk jane te izoluara.Cdo akt eshte I lidhur  me nje grup pak a shume te shumte aktesh te tjera qe vijojne ne kohe dhe qe formojne nje seri te vazhdueshme.Ky grupim formon nje unitet qe merr emrin Procedim. Kordinimi I akteve ne procedim manifestohet ne tre aspekte  :

a.Qellimi  b.efeketet  c.vlefshmeria e akteve

7.Afatet

Afati – eshte nje periudhe kohe e vendosur per kryerjen e vlefshme ten je akti procedural.Afatat caktohen nga ligji dhe kur ky e lejon edhe nga gjykata. Afatet ne I klasifikojme ne afate :

a.Afate vonuese – jane ato afate te cilat duhet qe te mbarojne perpara se tem und dte kryhet nje akt I percaktuar procedural.

b.Afate pershpejtuese – jane ato afate brenda te ciles duhet te kryhet nje akt I caktuar/

SIGURIMI I PADISE

SIGURIMI I PADISE

Kur lejohet sigurimi i padise

Sigurimi i padise lejohet kur:

Padia mbeshtetet ne prova me shkrese

Paditesi jep garanci, ne masen dhe ne llojin e caktuar nga gjykata, per demin qe mund ti shkaktohet te paditurit nga sigurimi i padise.

Sigurimi i padise- lejohet per te gjitha llojet e padive dhe ne cdo faze te gjykimit, deri sa vendimi te marre forme te prere. Sigurimi i padise lejohet edhe nga gjykata e apelit kur padia eshte duke u shqyrtuar prej saj.

Sigurimi i padise mund te lejohet per te gjithe padine ose vetem per ato pjese te saj, qe gjykata i gjen te bazuara ne ligj.Ajo Duhet te jete e shkruar dhe te permbaje te gjitha kushtet formale te padise.

Kerkesa per sigurimin e padise Shqyrtohet :

  1.Ne prani te paleve

  2.Pa u thirrur pala tjeter

Kushtet e sigurimit te padise

Te gjitha masat per sigurimin e padise qe te pranohen nga gjykata duhet te kene disa kushte:

ekzistenca e mundshme e nje te drejte per te cilen kerkohet mbrojtje ne procesin e gjykimit te padise

nje frike e bazuar, qe ekzekutimi i vendimit per te drejten per te cilen kerkohet mbrojtje ne procesin e gjykimit te padise te behet i pamundur ose i veshtire.

Llojet e masave per sigurimin e padise

Sigurimi i padise behet:

Me sekuestrimin e sendeve te luajtshme dhe te paluajtshmesi dhe te kredive te debitorit

Me marrjen nga ana e gjykates e masave te tjera te pershtatshme, duke perfshire edhe pezullimin e ekzekutimit

Ankimi – kunder vendimit qe lejon masen e sigurimit nuk pezullon ekzekutimin e tij.Ankimi kunder vendimit me te cilin zevendesohet ose hiqet masa e sigurimit , pezullon ekzekutimin.

PADIA DHE KUSHTET THEMELORE TE PADISE

PADIA

Iniciativa e pales ne proces

Iniciativa per te filluar procesin i takon pales se interesuar (perjashtimisht edhe prokurorit), sepse gjykata nuk procedon vete dhe nuk mund te marre ne shqyrtim nje mosmarreveshje nese kete nuk e kerkon personi I interesuar.

Pyetje:

Pse gjykata nuk vepron kryesisht?

Fakti qe gjykata nuk vepron kryesisht qendron pikerisht ne domosdoshmerine per te siguruar pavarsine dhe paanesine e saj ne procesin gjyqesor.

Perse gjykata vepron vetem me kerkese te paleve?

Meqe palet ne process jane mbajtes te se drejtave subjective procedurale, ju takon atyre si titullare qe me vullnetin e tyre te permbushin keto te drejta

Padia

Padia – eshte e drejta  e personit qe ben pretendimin per tu degjuar, mbi themelin e ketij pretendimi, ne menyre qe gjykata ta shpall ate te bazuar ose jo.

Padia ne kuptimin material (substancial) – eshte mundesia,  e drejta qe i eshte njohur nga ligji nje subjekti per te kerkuar realizimin me ane te gjykates te nje te drejte subjective civile kunder nje personi tjeter.

Padia ne kuptimin procedural (material) - eshte vete parashtresa, akti ose dokumenti qe ndryshe quhet kerkese padi, ne te cilen paditesi parashtron kerkimet e tij qe gjykata ti jap mbrojtje ligjore me ane te procesit gjyqesor. Padia ne kuptimin procedural nuk parashkruhet.

Kerkese padia – eshte mjeti procedural-juridik ne te cilen paditesi parashtron pretendimet e tij, se cfare kerkon nga gjykata.Ne te jane percaktuar kufinjt e ceshtjeve te cilave duhet tu pergjigjet gjykata .

Kushtet themelore te padise

Kushtet themelore te padise jane:

Interesi per te ngritur padi - eshte nje element i te drejtes se padise dhe konsiston ne interesin per te marre nga gjykata vendimin e kerkuar.  Ai eshte nje interes procedural dhe lind nga nevoja per te mbrojtur interesin material

Legjitimiteti per te vepruar – nenkupton percaktimin e personit te cilit i perket interesi per te ngritur padine dhe personit kundrejt te cilit duh et te ngrihet padia.

Elementet e permbajtjes se padise

Elementet e permbajtjes ose kushtet formale te padise jane parashikuar shprehimisht nga K.Pr.C kur thote:

Kerkesepadia shkruhet ne gjuhen shqipe dhe duhet te permbaje:

gjykaten para se ciles paraqitet kerkesa

emerin, atesine, mbiemri,vendbanimin ose vendqendrimin e paditesit, e te paditurit dhe te personave qe perkatesisht i perfaqesojne ata, kur ka te tille

percaktimin e objektit te kerkesepadise

tregimin e fakteve, rrethanave, dokumenteve, mjeteve te tjera provuese dhe te se drejtes mbi te cilat mbeshtetet kerkesepadia

kerkimin e paditesit

vleften e padise, ne rast se objekti i saj eshte i vleresueshem

Padia si e drejte per nje gjykim

Padia eshte e drejta e personit qe ben pretendimin, per tu degjuar mbi themelin e ketij pretendimi, ne menyre qe gjykata te shpalle ate sit e bazuar ose jo, duke iu siguruar pales kundershtaree drejta per tu mbrojtur duke ngritur prapesimembi themelin dhe bazueshmerine ne ligj te pretendimit te ngritur nga paditesi.

Padia, Prapesimi, Kunderpadia

Prapesimi -  eshte pohimi dhe provimi nga ana e pales se paditur te nje fakti shues ose ndryshues per te arritur rrezimin e pjesshme ose te plote te padise. Pra prapesimi eshte nje mjet procedural qe i njihet te paditurit me qellim qe ai te mbroje te drejtat dhe pretendimet e tij gjate gjykimit duke mos kaluar kufijte e padise.

Kunderpadia – eshte padia qe i padituri mund te ngreje ne nje gjykim kunder paditesit, me qellim qe gjykata te vendose per kunderpadine njekohesisht me padine.         Pra kunderpadia eshte nje mjet procedural ne duart e paditesit me qellim qe ai te mbroje te drejtat dhe pretendimet e tij gjate gjykimit, e cila del jashte kufijve te padise.

Klasifikimi i padive

Klasifikimi i padive behet ne baze te kritereve te ndryshme:

Sipas te drejtave qe ato mbrojne:

Padi reale

Padi personale

Sipas te mires materiale te ciles i referohen:

Padi qe kane per object sende te luajtshme

Padi qe kane per object sende te paluajtshme

Sipas llojit te kekrimit te padise:

Padia per te kerkuar rivendosjen e nje te drejte ose interesi te ligjshem qe eshte shkelur.

Padia per vertetimin e qenies ose mosqenies se nje m.j ose ten je te drejte

Padia per njohjen e vertetesise ose pavertetesise se nje dokumenti me pasoja juridike per paditesin.

Identifikimi i padive

Elemnetet kryesore per identifikimin e padive jane:

Palet (paditesi dhe i padituri) - pra subjekti aktiv (ai qe e ngre padine) dhe subjekti pasiv (ai ndaj te cilit ngrihet padia).

Shkaku i padise - eshte fakti juridik qe paditesi e vendos ne themel te pretendimit te tij, nga ku buron e drejta qe ai pretendon se i eshte shkelur.  

Objekti i padise - eshte ajo qe kerkohet nga gjykata dhe individualizohet me llojin e vendimit qe kerkohet apo me te miren materiale te ciles i referohet vendimi.

Bashkimi i padive

Kur flasim per bashkim te padive kemi parasysh 2 raste:

Bashkimi subjektiv – bashkim i dy ose me shume kerkimeve objektivisht te ndryshme te parashtruara ne nje kerkese padi, por qe jane ngritur midis personave te njejte.

Bashkimi objektiv -  dy padi jane te lidhura kur kane te perbashket njerin ose te dy elementet objective (shkakun dhe objektin). Keto padi mund te ngrihen bashkarisht ne nje process te vetem edhe pse subjektet jane te ndryshme, ose mund t ebashkohen nese jane ngritur vec e vec.

Konkurimi i padive

Dy te drejta jane konkuruese kur jane te lidhura midis tyre nga pikepamja funksionale, ne menyre qe permbushja e njeres prej tyre shuan edhe te drejten tjeter. Ne kete rast te drejtave konkuruese ju korrespondojne edhe padite konkuruese. Konkurimi mund te jete:

Objektiv -  ku identiteti i personave dhe i objektit i korrespondon shkaqeve te ndryshme.

Subjektiv – ne te cilin subjekteve te ndryshme I takojne padi te ndryshme, objektivisht te njejta per nga shkaku dhe objekti.