Ese Ndertimi dhe funksioni I organeve bimore

Ese Ndertimi dhe funksioni I organeve bimore.

Gjithmone I kemi njohur bimet ose kemi menduar se i kemi njohur.I shikojme se jane te bukura na pelqen ngjyra  na duken te kendshme per syrin disa I perdorim per ushqim disa si zbukurim e disa te tjera per ti dhuruar.

Me vone me eksperiencen tone shkollore arritem te mesonim me shume mbi bimet dhe  flluam  te perdorim fjalet si: ato pasurojne atmosferen me oksigjen ,kryejne fotosintezen por gjithnje kemi ndeshur shume pikepyetje si :si transportohet uji deri ne gjethe ?si realizohet fiximi I CO₂apo se si rriten bimet si riprodhohen e me qindra pyetje te tjera.Lenda e Biologjise  se Thelluar na ka dhene te njihemi e shume me nje organizem bimor me menyren se si ai funksionon dhe bashkerendimin e punes se organeve,Tashme dime se organi kryesor ku kryhet fotosinteza eshte gjethja qe kryen gjithashtu dhe funksione si transpirimi ,depozitimi I energise diellore dhe ne disa raste mund te sherbeje dhe si organ vegjetativ.Me pas kemi kercellin qe ne rastin e bimeve barishtore eshte I afte te kryeje fotosintezen pasi eshte I pajisur me kloroplaste.Kercelli sherben  per te mbajtur bimen ,per te mbajtur gjethet dhe per te kryer transportin e lendeve organike dhe ujit dhe kriperave minerale.Gjithashtu rrenja eshte ai organ qe ben te  mundur thithjen e ujit nga toka dhe ne disa raste sherben edhe per depozitimin e lendeve organike ,per fiksim e bimes ne toke.Disa nga proceset me te rendesishme qe kryhen ne bime jane fotosinteza ,frymemarja dhe riprodhimi si dhe proceset qe kryhen si procese dytesore.Tashme qe e njohim me shume bimen eshte magjepsese se si ajo shenderrohet per te mbijetuar .Psh mund te permendim shenderrimet gjethore si kaktusi apo lule gjembore per  te zvogeluar transpirimin apo dhe stolonet ,rizomet,bulbet dhe tuberet qe shenderrohen per te realizuar  funksione te ndryshme dhe per te realizuar pershtatshmeri me mjedisin. Disa rruge me anet te te cilave realizohet transport  i kriperave dhe te ujit eshte rruga asymlaste dhe simpoplaste si dhe adezioni dhe kohezioni ndersa difuzioni dhe presioni renjor jane disa forma te transportit te ujit ndersa lenda organike ben te mundur levizjen ne gjithe organet bimore.Te gjithe keto procese mahnitese realizohen nga bime te vogla e te medha te llojeve te ndryshme dhe ne kete menyre kemi rritjen me ane te riprodhimit seksual dhe jo seksual apo vegjetativ.Ne llojin e pare te riprodhimit behet me ane te frutit ,fares,dhe lules ndersa ai vegjetativ behet me ane te gjthes ,rrenjes dhe kercellit nga te cilet formohen pasardhes identike.Te gjithe keto gjera te reja qe kemi zbuluar per bimet na kane ndihmuar te njihemi me shume me boten bimore ne teresi dhe ne kete menyre me boten rreth ne .Shume pyetje i kemi dhene pergjigje ne lidhje me bimet por perseri kerkojme te dime gjera te reja dhe rrjedhimisht shpresojme ti mesojme ne kapitujt ne vazhdim.

ESE TE GATSHME

ESE TE GATSHME 

Esefilozofike "Jeta"

Eseargumentuese/ shpjeguese: Shkronja dhe fjala në art

Eseletrare "Vetmia,kthim ne vetvete." 

Esekrahasim kontrasti : "Makbeth-Procesi"

Ese:Si e perfytyroj une te ardhmen time?

Eseargumerntuese: Lendet shkencore parapelqehen me shume se ato natyrore.

ESE:Dashuria

ESE:Shqiptaret kombi me i vjeter I Ballkanit

ESE:Të jetuarit mes dashurisë, tradhëtisë dhe humanitetit

ESE:Ekzistencializmi është humanizëm!

ESE:Familja IME dhe UNE

ESE: Atdheu Im

ESEARGUMENTUESE: Ekzistenca njerëzore, dashuria, forca, përpjekjet për ekzistencëntë qënies njerëzore është tematika kryesore e veprave të Kongolit. Jepni mendimintuaj në lidhje me këtë gjetje të autorit.

TEMA:ILIRET DHE ARBËRITPASARDHËSIT TANË

Ese letrare: Vetmia, kthim ne vetvete.

Eseletrare : Deshira ime

Eseargumentuese : Migjeni, shkrimtari qe tronditi themelet e shoqerise shqiptare.

Esee krahasim kontrastit : Klitemnestra dhe Medea-dy nena dy bashkeshorte,kungjajne e ku dallojne ato.

Eseletrare: Te falesh eshte hyjnore.

Eseletrare : A jam une nje artiste?

Ese"Miqesia"

ESE:Cdo te ndodhte ne shoqerine njerezore nese lirise do ti mungonte morali ?

Ese filozofike: Njeriu edhe kur e ka pushtuar lavdinë, ka nevojë për një zemër njerëzore që e çmon 

dhe e do

ESE: Bukuria

ESE:"Cfare me thone 100 vjet pavaresi e vendit tim"

ESELetrare: "Ti dashuri je liri, ti dashuri je roberi"

Eseletrare : Libri, miku yne me i mire

ESE:Analize e nje pikture te Van Gog

ESE:Don Kishoti i Mances : Boten prapa desh ta kthente dhe me ushte ta mberthente!

Esefilozofike : C'eshte njeriu?

Ese Informative Shpjeguese. TEMA: Dhuna ne Familje

ESEFILOZOFIKE : "Subjektiviteti ne jeten e njeriut"

Ese Filozofike : Vdekja eshte vdekja e tjetrit

ESE : “Njeriu edhe kur e ka pushtuar lavdine ka nevoje per zemernjerezore qe e cmon dhe e do”

TEMA: Dhuna ne Familje -ESE

EseInformative Shpjeguese. TEMA: Dhuna ne Familje

Dhuna kundër grave në Shqipëri duhet të analizohet në kontekstin e kulturës dhe traditave shqiptare. Studimi i dhunës në familje është i komplikuar, sepse ajo është një fenomen që ndodh prapa dyerve. Njerëzit nuk preferojnë të flasin mbi këtë çështje sepse ata e konsiderojnë atë çështje private dhe burim turpi. Gjithashtu, ky problem mbështetet nga mentaliteti tradicional dhe patriarkal që është thellësisht i rrënjosur në kulturën shqiptare

Rrënjët e keqtrajtimit të vazhdueshëm të grave shqiptare nga burrat janë të vjetra dhe të thella dhe janë të lidhura me mungesën e respektit. Duket kontradiktor fakti që Kanuni (Kodi i ligjeve zakonore të përdorura në pjesën veriore të Shqipërisë) përfshinakte që e deklarojnë gruan si të paprekshme.Mbështetur në aktet dhe kundra aktet mbi gruan ngrihet pyetja: Pse gruaja konsiderohej e paprekshme? Sepse ajo nevojitej për të lindur fëmijë, për t’u kujdesur për fëmijët dhe anëtarët e tjerë tëfamiljes dhe për punët e shtëpisë. Nga kjo pikpamje, ishte e vështirë të pranohej barazia e gruas me burrin. Sipas Kanunit, gruaja është një objekt që merr frymë, ajo është një pasuri dhe si e tillë nuk mund të respektohet nga anëtarët meshkuj të familjes. Kanuni përmend faktin se burrat kanë të drejtë të rrahin dhe të fyejnë publikisht bashkëshortet e tyre nëse bashkëshortet nuk u binden atyre. Nëse gruaja “nuk sillet mirë ndaj të shoqit burri ka të drejtë “ t’i presë një shirit nga brezi i saj ose t’i presë një tufë nga flokët e saj dhe ta lërë atë. Burri mundet t’i presë flokët gruas së tij, ta çveshë atëlakuriq, ta përzërë atë nga shtëpia në sy të të afërmve dhe më pas ta ngasë atë me shkop mes përmes gjithë fshatit. Më tej në Kanun thuhet: Nëse burri e rreh gruan e tij, ai nuk quhet fajtor dhe prindërit e saj nuk mund të bëjnë asnjë ankesë për burrin që e ka rrahur. Nëse burri e rreh gruan deri në gjakosje, dhe ajo ankohet tek prindërit, burri duhet të japë shpjegime. Në Kanun sqarohet se, burri mund ta vrasë gruan e tij në dy raste, për tradhëti dhe mosmikpritje.Për këto dy akte të pandershmërisë, burri e vret gruan e tij, nuk kërkon mbrojtje dhe nuk hyn në hakmarrje, pasi prindërit e gruas së tij të vrarë e kanë marrë çmimin e gjakut të saj kur i kanë dhënë dhëndërrit një fishek ditën e dasmës, për të garantuar sjelljen e saj.Pesëdhjetë vjet të sundimit komunist nuk e fshinë qëndrimin patriarkal të lidhur me Kanunin. Shumë gra akoma e shikojnë pozitën e tyre sociale nën ndikimin e këtyre ligjeve zakonore.

Shpesh thuhet se Kanuni është burimi kryesor për pozitën e diskriminuar të grave në shoqërinë shqiptare, argument ky shumë i diskutueshëm e ndofta spekulativ. Çështja e historisë së pozitës së nënshtruar të grave në shoqërinë shqiptare në këtë shekull ka nevojëpër një analizë më të plotë, duke marrë në konsideratë shumë faktorë, si nivelin shumë të ulët të zhvillimit ekonomik e shoqëror, nivelet e larta të varfërisë, mungesën e stabilitetit politik, faktin që çështja e identititetit dhe e integritetit territorial shqiptar mbizotëruan jetën e vendit dhe lëvizjet politike brënda tij, mungesën ë një kulture politike demokratike, nivelin e ulët arsimor, mungesën e lëvizjeve të gjëra emancipuese shoqërore etj. Kanuni është vetëm një nga këta faktorë dhe vepronte vetëm në një pjesë të vendit. P.sh. në jug nuk vepronte Kanuni, por kishte përsëri fejesa në djep.Një analizë e tillë mungon në studimet ekzistuese, dhe ne ndjehemi të detyruar të prezantojmë nevojën për një analizë të plotë të fenomenit dhe të situatës së gruas në atë kohë. Autorë të tjerë janë përpjekur, gjithashtu, të analizojnë natyrën e këtij fenomeni në Shqipëri. S. Gjipali dhe L. Ruci në studimin e tyre Gruaja shqiptare: Hezitime dhe Perspektiva, përpiqen të shpjegojnë influencën e vështirësive ekonomike në pozitën e varur të gruas shqiptare: Gjithashtu duhet të kuptojmë situatën e grave shqiptare gjatë gjysmës së fundit të shekullit tonë dhe progresin që ato kanë bërë … Shqipëria ishte dhe vazhdon të jetë një vend me një popullsi fshatare mbizotëruese (64 % e popullsisë aktualisht jeton në fshat) ... Prapambetja intelektuale dhe materiale krijoi kushte për nënvlerësimin dhe keqtrajtimin e gruas (mjafton të themi se rrahja e gruas konsiderohej gjë normale) .Për një kohë të gjatë studimet dhe të dhënat mbi dhunën në familje kanë munguar plotësisht. Në vitin 1996, shoqata e grave “Refleksione”, organizoi të parin studim kombëtar mbi dhunën në familje, financuar nga Programi PHARE Democracy. Në këtë studim S. Miria jep të dhënat e para që tregojnë se 64 % (nga 849 gra) e grave të intervistuara pranojnë të kanë përjetuar dhunë fizike, emocionale dhe seksuale. 64% e grave të intervistuara pranojnë se ato janë ndjerë të dhunuara fizikisht apo shpirtërisht nga partneri i tyre ose nga anëtarë të tjerë të familjes… 35 % e të intervistuarvekanë qënë dëshmitare të dhunës serioze fizike e psikologjike në familjen e tyre të origjinës.Permasat e këtij problemi mund të kuptohen duke marë në konsideratë të dhëna tëtjera nga Linja e Këshillimit për Gra dhe Vajza. Në më pak se 5 vjet të ekzistencës së saj,Linja ka marrë më shumë se 5000 telefonata. Në periudhën 1996-2000, më shumë se 400gra janë këshilluar ballëpërballë. Klientet kanë qënë nga të gjitha rrethet e vendit. Një fakt tjetër për frekuencën e fenomenit është numri i klienteve të trajtuara në Strehëzën për Gratë dhe Vajzat e Dhunuara në një periudhë kohore më të shkurtër se dy vjet. Kjo Strehëz, e ngritur në Tiranë, është e vetmja e këtij lloji në Shqipëri dhe mbështetet nga donatorë të huaj. Rreth 32 gra dhe 40 fëmije janë trajtuar në këtë Strehëz në 18 muaj aktivitet. Kërkesat për strehim janë shumë më të mëdha se kapacitati i Strehëzës. Strehëza pothuaj çdo muaj ka një ose dy kliente mbi kapacitetine saj. Numri i rasteve të kthyera (të papranuara) është pothuaj i barabartë me sasinë e klienteve të trajtuara në Strehëz. Këto të dhëna na ndihmojnë të kuptojmë se dhuna ndaj gruas nuk ndodh rastësisht, por ajo është një fenomen i përhapur në Shqipëri. Fenomeni përfshin të gjitha moshat dhe besimet fetare.